جستجو

 

مراحل بهبودی 12 قدم

کتاب بهبودی ۱۲ قدم

en


٤- مراحل بهبودی 12 قدم

 

 

در این قسمت اطلاعات کلی درباره روش و مراحل بهبودی با کلیۀ برنامه های 12 قدمی ارائه داده شده است. هدف این قسمت آگاهی شما از منظور و مقصود هر یک از قدم ها، و تغییراتی که هر یک از آنها در زندگی شما بوجود می آورند می باشد. تا با استفاده از این ابزارها شما بتوانید یک زندگی جدید عاری از اعتیاد و سرشار از آرامش را تجربه کنید. 

 

  • قدم های بنیادی
  • قدم های عملیاتی
  • قدم های حفظ و رشد

 

شما چه به مواد مخدر معتاد باشید، و چه به اعتیادهای رفتاری، همه برنامه های 12 قدمی اساسا از یک الگوی مشترک پیروی می کنند؛ زيرا برنامه 12 قدم بر روی افراد و چگونگی تفکر آنها و اینکه چرا دوباره به مصرف مواد یا اعتیادهای رفتاری روی می آورند متمرکز می باشد. بر اساس برنامه 12 قدم، استفاده از مواد مخدر یا رفتارهای معتادگونه در واقع از علائم بیماری اعتیاد محسوب می شوند.

باید توجه داشت که کارکرد قدم ها لازم است به همان ترتیبی باشد که این قدم ها ارائه شده اند. کارکرد قدم ها به ترتیبی که پیشنهاد شده اند؛ در واقع سنگ بنایی است که بهبودی بر روی آن بنا می شود. باید از هدف کارکرد هر یک از این قدم ها اطلاع داشته باشیم تا بتوانیم انگیزۀ لازم برای برداشتن قدم بعدی را به دست آوریم. به برنامه 12 قدم به عنوان ابزار و وسیله ای نگاه کنید که از آن برای ساختن خانه و زندگی جدید خود استفاده می کنید، خانه ای که در آن از چنگ اعتیاد آزاد بوده و در آرامش و آسایش با خود، خدای خود و دیگران زندگی خواهید کرد.    

همه برنامه های 12 قدمی روش یکسانی را برای بهبودی دنبال می کنند. در قدم اول مشکل موجود تشریح می شود. مثلا اگر مشکل ما اعتیاد به الکل باشد، در قدم اول عجز و ناتوانی ما نسبت به الکل واگر معتاد به پرخوری باشیم، عجز ما نسبت به پرخوری مورد تاکید قرار می گیرد. سایر قدم ها در تمام برنامه های 12 قدمی مشابه یکدیگر هستند، چرا که همه آنها از یک سری اصول و روش ها برای بهبودی از اعتیاد استفاده می کنند. برنامه های 12 قدمی باور دارند صرفنظر از اینکه بیماری اعتیاد به چه شکلی ظاهر شده است این خود شخص است که درگیر بیماری اعتیاد شده و باید بهبود یابد. به عبارت دیگر این که اعتیاد وی به چه نوع ماده ی مخدر، یا به چه رفتاری بوده است تاثیری در مسیر بهبودی وی نخواهد گذاشت.

قدم دوم راه حل رهایی از وسوسه اعتیاد را ارائه می دهد و سایر قدم ها راه های عملی برای بهبودی و نگهداری و حفظ  روزانه آن را در اختیار ما قرار می دهند.

مراحل بهبودی - طرح و برنامه بهبودی 12 قدم

 

قدم های بنیادی:  (1 و 2)

دو قدم اول در واقع پایۀ زندگی جدید ما را در بهبودی تشکیل می دهند و برای برداشتن قدم های بعدی الزامی می باشند. اگر پایه و اساس قدم های اول و دوم محکم و استوار نباشد؛ ما سردرگم شده و اهمیت عمل کردن بر طبق پیشنهادات قدم های بعدی را درک نخواهیم کرد. قدم های 1 و 2 از ما انجام هیچ کاری را نمی خواهند فقط از ما می خواهند تا سیستم فکری خود را عوض کنیم چون اگر می خواهیم با استفاده از این برنامه روحانی بهبود پیدا کنیم باید طرز فکر خود را تغییر دهیم. قبل از هر چیز باید بپذیریم که از یک بیماری رنج می بریم و دوم اینکه نیرویی برتر از ما وجود دارد که می تواند به ما برای بهبودی کمک کند.

 

قدم اول: پذیرش اعتیاد

  • قدم اول حقایق و واقعیت های مربوط به ماهیت مشکل ما را تشریح می کند. با کارکرد قدم اول می توانیم از حالت انکار بیرون آمده و بپذیریم که از یک بیماری رنج می بریم که هم جسم و هم روح و روان ما را آلوده کرده  کرده است؛ بیماری که ما در برابرش عاجز شده و قدرت کنترل آن را از دست داده ایم.این اصلی ترین هدف قدم اول است و ما باید ابتدا با این واقعیت کنار بیاییم تا بتوانیم بپذیریم که به کمک و حمایتی خارج از وجود خودمان نیاز داریم. این مساله ای است که خود ما باید به آن برسیم چون هیچ کس نمی تواند شخص دیگری را متقاعد کند که معتاد است. یا باید به بیماری و مشکل خود اعتراف کنید و یا اینکه همچنان بر انکار کردن مشکل و بیماری خود پافشاری کرده و در عذاب زندگی کنیم. تجربه معتادین در حال بهبودی نشان می دهد به محض اینکه خود را تسلیم واقعیت کردیم و پذیرفتیم که بیمار هستیم و از دستمان هیچ کاری ساخته نیست، در آن صورت بار سنگین یافتن راه حلی برای مشکل خود، آن هم به تنهایی، از روی دوش ما برداشته می شود. در چنین حالتی است که دیگر مجبور نیستیم با احساس شرمساری مشکل و بیماری خود را از دیگران پنهان کنیم. وضعیت خود را همانگونه که هست خواهیم دید و متوجه خواهیم شد که نیرویی برتر از ما وجود دارد که می تواند این بار سنگین را از دوش ما بردارد و به ما برای بهبودی کمک کند .
  • در قدم اول از هر برنامۀ 12 قدمی، پذیرش بیماری اعتیادمان الزامی است؛ صرفنظر از اینکه از اعتیادهای مواد مصرفی مانند اعتیاد به مواد مخدریا الکل، رنج می برید و یا اینکه از اعتیادهای رفتاری مانند پرخوری، قماربازی، و رفتارهای جنسی در عذاب هستید.برای مثال، معتادان به مواد مخدر باید اول این واقعیت را بپذيرند که هیچ کنترلی بر روی مصرف مواد مخدر ندارند و در ثانی زندگی آنها نيز غیر قابل اداره شده است. همین اصول در مورد اعتیادهای رفتاری نیز صدق می کند اما به سادگی اعتیاد به مواد مخدر نیست. در مورد اعتیادهای رفتاری، ماهیت و شدت مشکل باید مورد توجه قرار گیرد تا مشخص شود که رفتار معتادگونه تا چه اندازه بر زندگی فرد تاثیر گذاشته است. برای مثال، مشکل مربوط به غذا ممکن است پرخوری یا خودداری از خوردن غذا و گرسنگی کشیدن باشد. چنین فردی باید بپذیرد که عادات غذایی وی برایش به یک مشکل جدی تبدیل شده و در نتیجه چنین مشکلی زندگی وی دچار چالش و بحران شده است. این موضوع در مورد همه اعتیادهار فتاری نیز صدق می کند. در این گونه موارد نیز فرد ابتدا باید ماهیت مشکل خاص خود را شناخته و بپذیرد زندگی اش غیر قابل اداره شده است.
  • نکته مهم در قدم اول درک این موضوع است که ما از یک بیماری رنج می بریم بدون توجه به این که این بیماری به چه شکلی خود را در زندگی ما نشان می دهد. اعتراف و پذیرش این واقعیت است که به ما کمک می کند انگیزه لازم برای یافتن راه حل در بیرون از وجود خودمان را پیدا کنیم.
  • در میان ما افراد زیادی هستند که همزمان از انواع مختلف اعتیاد رنج می برند. جای تعجب نیست اگر بگوییم که ریشه این بیماری در درون خود ما قرار دارد و می تواند خود را به شکل های مخرب و مختلفی نشان دهد. اگر در چنین وضعیتی قرار داریم باید برای هر یک از موارد اعتیاد خود بر طبق قدم اول عمل کنیم و با به دست آوردن اطلاعات لازم و پذیرفتن بیماری خود در جهت قدم های بعدی حرکت کنیم.

 

قدم دوم: پیشنهاد راه حل

  • قدم دوم برای بیماری اعتیاد ما راه حلی را پیشنهاد می کند. گرچه ممکن است تحمل قدم اول به دلیل این که مجبور به پذیرش بیماری خود هستیم و هیچ کنترلی روی آن نداریم سخت و تلخ باشد اما قدم دوم به ما امید می دهد چون متوجه می شویم که راه حلی نیز وجود دارد و ما می توانیم از بیماریمان بهبود پیدا کنیم.
  • قدم دوم راه حل را به شکل یک نیروی برتر از خودمان نشان می دهد. این موضوع کاملا منطقی است که اگر ما خودمان از قدرت و توانایی لازم برای قطع مصرف مواد  برخوردار نیستیم، باید در جای دیگری به دنبال آن قدرت بگردیم.
  • برای شروع این قدم کافی است که شهامت و فروتنی لازم را داشته باشیم که بپذیریم ما خدا نیستیم وهیچ یک از روشهایمان درگذشته کاربرد نداشته است و اکنون به نیرویی قوی تر از خودمان نیاز داریم تا بتوانیم به اعتیادمان غلبه کنیم. این در واقع اصل و جوهر قدم دوم است.
  • کسانی که به وجود خداوند شک داشته و یا کاملاً منکر وجود او هستند نباید نگران باشند و تصور کنند که آنها در این میان جایی ندارند چون راه حلی که برای مشکل ما ارائه می شود معنوی است نه مذهبی. خدای ما می تواند هر آنچه یا هر آن کسی که ما تصور می کنیم باشد. تنها کاری که ما باید انجام دهیم این است که قلب خود را برای پذیرفتن امکان وجود خدا به هر شکل و شمایلی که می خواهد باشد باز کنیم و صادقانه و از صمیم قلب از او بخواهیم که به ما کمک کند. خداوند همیشه خود را به شکلی به ما نشان خواهد داد. حال می خواهد این شکل قدرت گروهی باشد که در جلسات با آنها برخورد می کنیم، یک رفیق باشد، یا حمایتی باشد که در دوران بهبودی در طبیعت یا جای دیگری به دست می آوریم. برداشت و درک ما از خداوند نباید ضرورتاً یکباره و ناگهانی باشد. همانگونه که بهبود یافتن ما از بیماری اعتیاد روندی تدریجی است درک و برداشت ما از خداوند نیز می تواند همانند یک سفر از یک نقطه آغاز شده و ادامه پیدا کند. ما همزمان با طی کردن مسیر بهبودی می توانیم ایمان و اعتماد بیشتری به خدای خود پیدا کنیم و درک بهتری از قدرت برتر او داشته باشیم.
  • آنچه که در سفر بهبودی ما دارای اهمیت است، آمادگی و خواست ما برای تغییر سیستم و نظام باورمان است. باید به این نکته اعتراف کنیم که تلاش برای ترک مواد مخدر با تکیه به خود نمی تواند به ما کمک کند. به بیان دیگر، باید از بازی کردن نقش خدا دست برداریم و با فروتنی بپذیریم که به کمک قدرت و نیرویی بیرون از خود نیاز داریم. این کار به مراتب از آنچه که ما تصور می کنیم ساده تر است به شرطی که قدم اول را صادقانه برداشته و واقعیت مربوط به بیماری خود را پذیرفته باشیم.
  • ایمان داشتن به همین خدای جدید با برداشتی که ما از آن داریم و توکل و تکیه به او می تواند وسوسه و ویار و مشغول بودن ذهن ما به اعتیاد را بر طرف کند؛ چون در نهایت همین وسوسۀ فکری است که ریشه اعتیاد و مشکل ما را تشکیل می دهد. همچنین اعتقاد و توکل به خداوند با برداشتی که ما از او داریم به ما این قدرت را می دهد تا قدم های بعدی را نیز برداریم. بی تردید در آغاز یک رشته اقدامات و کارهای مهمی که در پیش داریم به کمک خدای خود نیازمندیم.

 

قدم های عملیاتی : (قدم های 3 تا 9 – اقدامات عملی  برای بهبودی)

  • قدم های 3 تا 9 را قدم های عملی می نامند چون برخلاف قدم های 1 و 2 که صرفاً اصولی هستند که ما باید از آنها پیروی کنیم، قدم های سوم تا نهم اعمالی هستند که ما برای بهبودی باید آنها را کار کنیم.
  • با درک و شناخت ماهیت مشکل خود در قدم اول و ایمان آوردن به خدایمان برای یافتن راه حل در قدم دوم، اکنون آماده شده ایم تا اعمال لازم را که در قدم های سوم تا نهم آورده شده اند اجرا کنیم.
  • پایه و اساس قدم های عملی این موضوع است که ما به عنوان معتاد از یک بیماری که از درون ما برخاسته و ماهیت آن خودخواهی و خودمحوری است، عذاب می کشیم. نداشتن منابع ارزشی  درونی سبب شده است تا ما برای احساس رضایت خود به مواد یا رفتارهای معتادگونه متوسل شویم. اما به علت وارد شدن به چنین فرایند مخربی در نهایت به خود و دیگران آسیب رسانده ایم. در برنامه های 12 قدمی از ماهیت اعتیاد پرور ما به عنوان حد اعلای خود محوری یاد می شود و همین مساله در واقع ریشۀ مشکل ما است. به همین علت قدم های سوم تا نهم ابزارهایی در اختیار ما قرار می دهند تا آسیب هایی را که در گذشته به خود وارد کرده ایم جبران کرده و به عنوان یک انسان کاملا متفاوت زندگی جدیدی را آغاز کنیم.
  • این قدم ها شبیه ملات و آجر است که از آنها برای ساختن یک زندگی جدید استفاده می شود. شما می خواهید زندگی جدیدتان عاری از رنجش، ترس، گناه و شرم باشد. این ها همان عواملی هستند که در دوران اعتیاد از خود بروز داده و یا احساس می کردیم. این قدم ها به ما یاد می دهند که چگونه آوار و مخروبه های گذشته را پاک کنیم تا خانه جدید ما عاری از اعتیاد باشد.

 

قدم های حفظ و رشد: ( قدمهای 10 تا 12 – اقدامات برای حفظ  و رشد بهبودی)

  • قدم های 10 تا 12 اعمالی هستند که ما بايد برای حفظ بهبودی و رشد ارتباط معنوی خود با خداوند، به طور روزانه انجام دهیم.
  • ما از حالت بیماری جسم و ذهن بهبود یافته ایم ( قدم های 1 و 2) و گذشته خود را مرمت کرده و بدون شرمساری و سرافکندگی زندگی می کنیم ( قدم های 3 تا 9). اما باید دید آیا در وضعیتی هستیم که بتوانیم از نقطه ای که در آن قرار گرفته ایم عقب نشینی نکنیم؟ چگونه می توانیم آنچه را که تا کنون به دست آورده ایم حفظ کنیم؟ این ها اهداف قدم های 10 تا 12 را تشکیل می دهند و ابزارهای لازم را برای حفظ بهبودی در اختیار ما قرار می دهند. در این مرحله است که زندگی ما با دیگران، خداوند و خودمان سازگار و هماهنگ می شود.
  • از آنجا که بیماری اعتیاد مزمن بوده و هرگز درمان نمی شود ، قدم های 10 تا 12 به ما می گویند که برای حفظ روند تازۀ زندگی در پاکی، چه کارهایی را باید بطور روزانه تکرار کنیم.
  • قدم دهم به گونه ای ساده خلاصه ای از کارهایی که می توانیم هر روز انجام دهیم یعنی درس هایی که از قدم سوم تا نهم یاد گرفته ایم را به ما یاد آوری می کند. قدم دهم در واقع قدمی است که ابزار حفظ زندگی در حال بهبودی را ارئه می کند تا ما دوباره مصرف مواد را شروع نکرده و لغزش نکنیم.
  • قدم یازدهم به ما کمک می کند تا زندگی جدید مان، با آرامش و آسایش همراه باشد. با کارکرد قدم یازدهم ارتباط روحانی ما با خداوند از طریق دعا و مراقبه عمیق تر می شود؛ به رابطه واقعی که خداوند می خواهد با ما داشته باشد پی خواهیم برد و متوجه خواهیم شد که با اتکا به خواست وی می توانیم از یک زندگی سرشار از آرامش و شادی برخوردار باشیم.
  • قدم دوازدهم پیام رسانی و آگاه کردن دیگر معتادین در عذاب است. اکنون که ما با کارکرد 12 قدم دارای یک زندگی جدید پاک و عاری از اعتیاد هستیم، می توانیم این امید و راه حل را به دیگر معتادین در عذاب نیز معرفی کرده و نشان دهیم که چگونه ایشان نیز می توانند با کارکرد قدم ها خود را از رنج و عذاب اعتیاد خلاص کنند. هیچ مثال و نمونه ای قوی تر و تاثیرگذار تر از خود ما به عنوان بیماران معتادی که اکنون در حال بهبودی هستند وجود ندارد. معتادانی که از اعتیاد رنج می برند هنگامی که از گذشته ی ما و آنچه برای ما اتفاق افتاده است آگاه می شوند و شرایط کنونی ما را نیز می بینند تشویق شده و امیدواری بسیار زیادی برای بهبودی پیدا می کنند. علاوه بر این پیام رسانی یکی از ابزارهایی است که به ما نیز کمک خواهد کرد تا بهبودی خود را حفظ کرده و از آن محافظت و مراقبت کنیم.

 

ما در اوج انزوا و نا امیدی ناشی از اعتیاد به برنامه های 12 قدمی پناه آوردیم. بسیاری از ما در آستانۀ مرگ بودیم و راه حلی برای ترک اعتیادمان نداشتیم. معجزۀ کارکرد 12 قدم در این است که نه تنها راه و ابزار بهبودی را در اختیار ما قرار می دهد بلکه زندگی تازه ای را برای ما به ارمغان می آورد که حتی تصورش را هم نمی توانستیم بکنیم. بسیاری از ما که در حال بهبودی هستیم در بسیاری از مواقع از بیماری خود قدرانی می کنیم چون باعث شد که 12 قدممان را کار کنیم و در نتیجه از یک زندگی روحانی و سرشار از آرامش و آزادی برخوردار شویم.

سوالات و پیشنهادات

لطفا سوالات و یا نظرات خود در خصوص این مقاله را با ما در میان بگزارید. پاسخ شما به آدرس ایمیلی که وارد می کنید ارسال خواهد شد

آزمایش اعتیاد
آزمایش اعتیاد - تست اعتیاد - Addiction Test

آیا شما یک معتاد هستید؟

آزمایش خانواده معتادان
آزمایش اعضای خانواده معتادان - Addict's Family Test

آیا تحت تاثیر اعتیاد قرار گرفته اید؟

آزمایش حمایت ناسالم
آزمایش حمایت ناسالم - Enabler Test

آیا کمک شما به عزیز معتادتان درست است؟

آزمایش هم وابستگی
آزمایش هم وابستگی - Codependency test

آیا تحت تاثیر هم وابستگی قرار گرفته اید؟