جستجو

 

نیازهای بهبودی

کتاب ترک اعتیاد

en


٤- نیازهای بهبودی

 

بعد از قطع مصرف و سپری کردن دوره خماری، اهداف زندگی ما معتادان به طور اساسی تغییر خواهد کرد. به این نتیجه می رسیم که اگر می خواهیم پاک باقی بمانیم و یک زندگی عاری از اعتیاد داشته باشیم لازم است که بهبودی خود را در اولویت زندگیمان قرار دهیم. در این قسمت پیشنهاداتی برای چگونگی در اولویت قرار دادن نیازهای بهبودی، و همچنین هشدارهایی جهت جلوگیری از بازگشت به اعتیاد، شرح داده شده است. بعلاوه یک نمونه برنامه هفتگی که با استفاده از آن می توانید به طور روزانه به نیازهای بهبودی خود عمل کنید، برای راهنمایی شما ارائه شده است.

 

  • نيازهای بهبودی
  • نيازهای جسمي
  • برنامه هفتگی بهبودی

 

نيازهای بهبودی

پس از وارد شدن در جلسات انجمن های گمنام و اعتراف کردن به اینکه در برابر اعتیاد به عجز رسیده ایم، متوجه می شويم که کارهای بخصوصی وجود دارد که برای حرکت کردن در مسیر بهبودی و روش جديد زندگی بايد به آنها بپردازيم. اولويت های زندگی ما بايد تغيير کنند و به جای اينکه خود را مانند زمان مصرف برای تهيه و مصرف مواد مخدر به آب و آتش بزنيم بايد هر آنچه که در توان داريم برای بهبودی خود انجام دهيم. اگر می خواهيم از بيماری اعتيادی که ما را اسير خود کرده و بلاهای فراوانی که بر سر ما آورده است خلاص شويم بايد کارهایی را که برای بهبودی ما ضرورت دارد بر هر چيز ديگری در زندگی اولويت دهیم. در ادامه پيشنهاداتی عملی جهت برآوردن نيازهای روزمره خود در روزهای نخست بهبودی برای کمک به شما ارائه شده اند.

نیازهای بهبودی از اعتیاد

 

۱. شرکت در جلسات

  • جلسات انجمن های گمنام مکانهایی امن هستند که ما معتادان در آنجا از حمايت گروه برخوردار شده و خود را همانند ديگر کسانی می يابيم که از اين بيماری رنج می برند. با شرکت منظم در این جلسات به ويژه در روزهای اول بهبودی بسياری از نگرانی ها و ترس های ما درباره اينکه چگونه می توانیم بدون مواد مخدر زندگی کنيم تا اندازه ای از ميان خواهد رفت. ما با كسانی آشنا می شويم که با عمل کردن به برنامه 12 قدم در جهت بهبودی قدم برمی دارند؛ کسانی که در خلال فراز و نشيب ها و افت و خيزهای سفری که آغاز کرده ايم به ما کمک خواهند کرد. با برخورداری از اين گونه کمک ها احساس تعلق خاطر و وابستگی به جلسات و کسانی که در آن شرکت می کنند در ما ايجاد خواهد شد و احساس خواهيم کرد در مسیری که در پيش گرفته ايم تنها نيستيم. احساس خواهيم کرد هستند کسانی که حرف ها و شرايط ما را درک کرده و از ما حمايت می کنند يعنی همان چيزهایی که احتمالاً به علت بيماری اعتياد در زندگی خود از آنها محروم بوده ايم. بعلاوه با شرکت کردن در این جلسات افكار مخرب معتادگونه كمتر ممكن است بر ما غلبه کنند. اطمینان داشته باشید که افراد گروه همگی شما را درک خواهند کرد چراکه آنها هم روزی مانند شما بوده اند. سعی کنید که با معرفی کردن خود به افراد گروه با آنها ارتباط بر قرار کنید.

 

۲. یافتن یک راهنما

  • راهنما یکی از اعضای انجمن های گمنام است که سابقه چند سال پاکی مداوم و تجربه کارکرد 12 قدم و بهبودی را دارد. راهنما به طور رایگان به ما کمک می کنند تا از چنگ اعتیاد رها شده و در مسیر بهبودی گام برداریم. علاوه بر این راهنما از ما برای كاركرد 12 قدم حمایت کرده و می توانند در همه مشکلات و ناراحتی هایی که در روزهای نخست بهبودی به آن دچار می شویم به ما کمک کند. سعی کنید یک راهنما برای خود پیدا کنید تا بتوانید در عمل كردن به برنامه 12 قدم از او کمک بگیرید. كليد و راه حل بهبودی ما از اعتياد در 12 قدم نهفته است. ما می توانیم از دانش و تجربیات آنها برای غلبه بر هیجانات روانی مربوط به ترک مواد مخدر و همچنین از راه های عملی که برای دور ماندن از مواد مخدر پیشنهاد می کنند بهره بگيريم. بسيار خوب است كه شما به چند جلسه سر بزنید و ببینید چه کسانی وجود دارند که مایلند راهنمای شما باشند. پیشنهاد می شود کسی را به عنوان راهنما انتخاب کنید که بتوانيد با تجرباتش  ارتباط برقرار کرده و در عین حال بهبودی او برای شما جالب باشد. سعی کنید هر چه زودتر راهنمای مناسبی برای خود پیدا کنید. تفاوت میان داشتن و نداشتن یک راهنما، ادامه عذاب کشیدن از بيماری اعتیاد و بهبود یافتن از این بیماری است. در برنامه 12 قدم برای ما ضروری است که به یک نفر دیگر اعتماد کنیم.
  • برای کسب اطلاعات بیشتر در باره اين كه چگونه یک راهنما می تواند به شما كمك كند لطفاً به قسمت راهنما و رهجو مراجعه کنید.

  

۳. کارکرد 12 قدم

  • برنامه 12 قدم راه حل بهبودی ما از بیماری اعتیاد است. هر چه زودتر كاركرد 12 قدم را شروع کنیم فرایند بهبودی ما نیز زودتر آغاز خواهد شد. برنامه های 12 قدم دقیقاً برای کمک کردن به ما جهت برخورد با تمامی جنبه های اعتیادمان طراحی و تدوین شده اند. این برنامه ها علاوه بر در اختيار قرار دادن اطلاعات لازم درباره بیماری اعتیاد و ارائه راه حل بهبودی و اقداماتی که باید برای سامان دادن زندگی نابسامان خود اتخاد کنیم، ما را به سوی سر منزل مقصود یعنی بهبود یافتن از بیماری اعتیاد سوق می دهد. به خاطر داشته باشید نیازی نیست که برای كاركردن 12 قدم به خود فشار بیاوریم. هیچ قاعده و قانون خاص یا مهلت و برنامه زمانبندی شده مشخصی برای تکمیل و تمام کردن آنها وجود ندارد. هر کدام از ما تجربه خاص خود را در باره چگونگی كاركرد 12 قدم و معنا و مفهوم اين برنامه برای خود داريم. شما می توانيد به سادگی با قدم يك شروع كنيد و پس از تجربه و ارزيابی قدم اول هر وقت كه مناسب دانستيد وارد قدم دوم شويد. 
  • مهم این است قدم هايمان را آغاز كنيم چون با كاركرد 12 قدم است كه در مسیر درست بهبودی قرار می گيريم يعنی درست درجهت مخالف بازگشت به اعتیادی که از آن در رنج و عذاب بوده ایم. گرچه منابع مختلفی درخصوص اعتیاد و برنامه های 12 قدمی وجود دارد؛ اما بهترین کار خواندن مطالب و نشریات رسمی است که به رایگان یا در مقابل وجوهی ناچیز در جلسات در اختیار ما قرار می گیرند. دراین نشریات اطلاعات فراوانی نه تنها درباره برنامه 12 قدم بلكه در خصوص كارهایی كه بايد انجام دهيم تا از مسير صحيح بهبودی به ويژه در روزهای اول بهبودی منحرف نشويم وجود دارد. 12 قدم رمز پاک ماندن، و ابزاری برای رویارویی با مسائل زندگی است و به ما می آموزد که  چگونه بدون مصرف مواد از زندگی لذت ببریم.
  • برای کسب اطلاعات بیشتر در باره قدم های دوازده گانه لطفاً به قسمت بهبودی با ۱۲ قدم  مراجعه کنید.

 

۴. پرهیز از خطر مصرف

  • یکی دیگر از پیشنهادهای عملی و سودمند به ویژه در روزهای نخست، دوری کردن از هر چیزی است که به نوعی با مواد مخدر در ارتباط است (دوری از یار بازی، توپ بازی و زمین بازی). همه مکان هایی که ما برای مصرف مواد مخدر به آنجا می رفتيم، همه کسانی که با آنها مواد مخدر مصرف می كرديم یا هر چیز دیگری که مصرف مواد مخدر را به یاد ما می آورد مثل وسائل مصرفمان و خلاصه اینکه باید از هر چیزی که وسوسه و ویار جسمی در ما ایجاد می کند و سبب می شود تا دچار لغزش شده و بار ديگر به سراغ مواد مخدر برويم دوری كنيم. به خاطر داشته باشید که ما معتادان از نوعی بیماری که در اصل در فكر ما ریشه كرده است رنج می بریم. به دلیل این که افکار ما معتادان ناسالم و خراب است، در روزهای اولیه دوران بهبودی نباید اجازه دهیم که بهبودی ما به علت ارتباط با افراد، اماکن یا چیزهایی که مواد مخدر را به یاد ما می آورند به خطر بیفتد. با این وجود به خاطر داشته باشید که برنامه 12 قدمی به ما امید  می دهند که مجددا سلامت عقل خود را به دست می آوريم. باید بدانيم كه اوضاع همواره این گونه باقی نخواهد ماند. برنامه 12 قدم به ما این وعده را می دهد که به محض بهبود یافتن، از وسوسه و اشتغال فكری رها می شويم و با عمل به برنامه 12 قدم می توانیم آزادانه به هر جا که می خواهیم برویم و با هر کس که می خواهیم ملاقات کنیم. بهتر است هیچگاه آنقدر احساس توانایی نکنیم که با مصرف کنندگان و فروشندگان مواد ارتباطی داشته باشیم چراکه ممکن است باعث وسوسه ما شده و منجر به مصرف مجدد مواد گردد.

 

۵. اجتناب از تغییرات عمده

  • در جلسات برنامه 12 قدم به ما پیشنهاد می شود که در سال اول بهبودی هیچ گونه تصميم مهمی در زندگی خود نگيريم. برای مثال، ناگهان تصمیم نگیرید که به نقطه ای دوردست در آن سوی دنیا مهاجرت کنید، از همسر خود جدا شوید، خانه یا شغل خود را تغییر دهید و یا مسائلی از این قبیل. این توصیه دو علت دارد؛ علت اول اینکه بیماری اعتیاد در سال اول بهبودی همچنان فعال است و افکار ديوانه وار ما تلاش خواهند کرد تا به بهانه ایجاد تغییری بسیار مهم و فوری در ظاهری زندگی ما، برنامه بهبودی را مختل کنند. باید از هر گونه اقدامی که باعث  شود توجه ما از تلاش برای تغییر دادن درون خودمان و بهبودی از بیماری اعتیاد به مسائل دیگری جلب شود خودداری کرده و این گونه مسائل را به آینده موکول کنیم. فراموش نکنید که اولویت اول ما پاکی و بهبودی است. علت دوم اینکه به دلیل رها شدن از شر مواد مخدر پس از یک دوره طولانی، درباره ایجاد تغییرات مهم در زندگی خود به شدت احساس شادی می کنیم و تصور می کنیم که باید بی درنگ تغییرات بزرگی را در زندگی خود ایجاد کنیم. به همین علت به جای متمرکز ساختن حواس و توجه خود به كاركردن 12 قدم و فراگرفتن روش جدید زندگی عاری از مواد مخدر، وقت و انرژی خود را صرف ایجاد این تغییرات خواهیم کرد. پیش از آنکه متوجه شویم و به خودمان بیائیم یک اتفاق رخ می دهد و متوجه می شویم که توان و ابزار لازم برای سامان دادن زندگی خود را در اختیار نداریم و به همین دلیل بار دیگر مصرف مواد مخدر را از سر می گیریم. در جلسات 12 قدم یک جمله معروف وجود دارد مبنی بر اینکه “اگر هر چیز دیگری به جز بهبودی خود را در راس قرار دهید نه تنها بهبود نخواهيد يافت و فرصتی را كه برای بهبودی به دست آورده بوديد از دست خواهيد داد بلكه زندگی خود را به تباهی کشانده و هر آنچه را كه داشته ايد از دست می دهيد”.
  • همچنین به ما پيشنهاد می شود تا در سال اول بهبودی از ایجاد رابطه احساسی مبنی بر عشق و عاشقی خودداری کنیم. علت این پيشنهاد نیز این است که همه حواس و توجه خود را به بهبودی جلب کنیم چون شروع کردن رابطه احساسی یکی دیگر ازحلیه ها و ترفندهایی است كه بيماری ما تلاش می کند از طریق آن ما را از برنامه بهبودی بازدارد. علاوه بر این، ما به عنوان انسان هايی که از بیماری اعتیاد رنج می بریم مستعد مبتلا شدن به انواع دیگر اعتیادها نیزهستیم. اگر به اندازه کافی به برنامه 12 قدم عمل نكرده و دانش لازم را به دست نیاورده باشیم،  در آنصورت ممکن است بدون آنكه متوجه باشيم به اعتیاد دیگری همچون اعتیاد جنسی و روابط احساسی گرفتار شويم.        

 

۶. پرهیز از استرس

  • تا آنجا كه می توانيد از كارها و مسائلی كه ممكن است استرس و اضطراب ايجاد كند و شما را به مصرف مواد مخدر تحريك كند خودداری كنيد. معمولاً در روزهای اول به شدت درگير سم زدائی و رها شدن از اثرات جسمی و روانی ناشی از كنار گذاشتن مواد مخدر می باشيم. در اين روزها  ريسك و خطر لغزش بسيار بالا است و بايد بسیار مراقب باشيم و توجه خود را بر كارهایی كه برای بهبودی ما در اولويت قرار دارند متمركز كنيم. استرس و اضطراب های بيهوده می توانند منجر به ترس از آينده يا ترس از زندگی بدون مواد مخدر شده و باعث شوند برای نشان دادن این که همچنان شاد و سرخوش هستیم، مجددا کارهایی را انجام دهیم که در دوران مصرف مواد مخدر انجام می داديم. اينها از جمله فشارهای بی موردی هستند كه در سال اول بهبودی بايد از آنها دوری كنيم. برخی از ما که پس از سال ها تلاش موفقيت اندكی به دست آورده ايم در مراحل اوليه بهبودی تلاش می كنيم تا عدم موفقيت خود در سال های گذشته را با انجام كارهائی كه غير منطقی و حتی در مواردی ناممكن به نظر می رسند جبران و تلافی كنيم. مثلاً به يك باره تصميم می گيريم كه به انسانی ايده آل و همسری كامل تبديل شده و خود را به جایی برسانيم كه همواره آرزوی ما بوده است. گرچه همه اين گونه آرزوها و خواست ها قابل ستايش هستند و در پرتو تلاش و عمل كردن به برنامه 12 قدم می توان به آنها دست يافت، اما می توانند اضطراب و استرس بی مورد نیز در ما ايجاد كنند. بايد توجه داشته باشيد كه بهبود يافتن فرايندی آهسته و تدريجی است و نه يك وضعيت  آيده آل و كمال مطلوبی که سریعا به دست بیاید. ايجاد اضطراب بر اثر انتظارات دور از ذهن و بلند پروازانه در روزهای اول بهبودی از ديگر عواملی است كه ممكن است ما را به لغزش و روی آوردن مجدد به مصرف مواد مخدر سوق دهد. همچنین به گذشته نیز فکر نکنید چون این موارد هم باعث استرس و جنگ در افكارمان می شود. سعی کنید قبل از هر تصمیمی در مورد زندگیتان با راهنمایا دوستان بهبودی خود مشورت کنید.
  • برای کسب اطلاعات بیشتر درباره جلوگیری از مصرف مجدد مواد مخدر لطفا به قسمت لغزش اعتیاد مراجعه کنید.                   

 

نيازهای جسمی

  • برطرف کردن مسائل و مشکلات جسمی بخشی از روند بهبودی ما را تشکیل می دهد. به احتمال زياد در دوران اعتياد بسياری از نيازهای اوليه خود را ناديده می گرفتيم، به موقع غذا نمی خورديم، نمی خوابيديم و حمام نمی رفتيم؛ چراکه در آن زمان به تنها چيزی که فکر می کرديم تهيه و مصرف مواد مخدر بود. مواد مخدر به ما دستور می داد که چگونه زندگی کنيم و ما نيز چاره ای جز اطاعت و سر تسليم فرود آوردن در برابرآن نداشتيم. اما اکنون که وارد مراحل اوليه بهبودی می شويم جسم و احساسات ما به تدريج بيدار می شوند. به تدریج متوجه می شویم که حالت عادی و طبيعی پيدا کرده ايم و احساس گرسنگی كرده و خواب آلوده می شويم. متوجه می شويم که به سلامت خود فکر می کنيم و از خود مراقبت بعمل می آوريم. ممکن است برای معاينه عمومی که آخرين بار دو سال پيش انجام داده ايم به مراکز پزشکی و درمانی مراجعه کنيم، يا برای درمان ناراحتی هابی که اکنون آنها را احساس می کنيم و ما را نگران ساخته اند به پزشک و دندانپزشک مراجعه کنيم. در زمينه مسائل جزئی تر ممکن است برای اصلاح موی سر خود که مدت ها پيش بايد انجام می داديم به آرايشگاه رفته و به سر و وضع و لباس خود نيز توجه نشان دهيم. این مسائل نشان می دهند که ما به نياز های مادی و جسمانی خود پی برده ايم و به تدريج از تاریکی اعتياد قدم به روشنائی گذاشته و در جهت بهبودی، و رسیدن به یک زندگی عادی و متعادل قدم بر می داريم.
  • در روزهای اول بهبودی برای اينکه از نيازهای جسمی خود آگاهی و شناخت بهتری پيدا کنيد سعی کنيد انواع نيازهای جسمی خود را روی کاغذ بنويسيد و آنها را برطرف کنيد. اين نيازها ممکن است موارد زير را شامل شود: سه وعده غذا در روز، خوابيدن، حمام کردن، ورزش، تفريح و سرگرمی، گذراندن اوقات در کنار اعضای خانواده و دوستان و اموری از اين قبيل. افزون بر اين، راه هایی را نیز که می تواند به سلامت جسمی شما کمک کند از قبيل ياد آوری نیاز به استراحت در صورت سرما خوردن يا رفتن به دکتر در صورت بيمار شدن، ياد داشت کنيد. همه اين تدابير و اقدامات در زمينه توجه و مراقبت از خود بخشی از روند بهبودی شما محسوب می شوند و نشان می دهند كه شما مسئوليت بهبوديتان را شخصا به دوش گرفته ايد و از خودتان مواظبت می كنيد.

 

برنامه هفتگی بهبودی

  • روشی که در روزهای نخست بهبودی به بسیاری از ما کمک کرده است تهیه یک برنامه هفتگی و برنامه ریزی برای زندگی جدید ما در دوران بهبودی است. بی تردید در ایامی که مواد مخدر مصرف می کردیم زندگی ما بسیار آشفته بود. به هیچ وجه زمان برای ما اهمیت نداشت و به هیچ یک از احساسات انسانی و نیاز های جسمی خود توجهی نداشتیم. زندگی می كرديم که مواد مصرف کنیم. اما اکنون که وارد بهبودی شده ایم باید یاد بگیریم که چگونه دوباره زندگی را از سر بگیریم، چگونه از خود مراقبت کنیم و به خود احترام بگذاریم؛ مسائلی که در دوران اعتیاد کاملا به دست فراموشی سپرده بودیم. اما ما می توانیم با نوشتن یک برنامه هفتگی یا روزانه تا حدودی به زندگی خود نظم و سر وسامان می دهیم. می توانیم بهبودی خود را در اولویت قرار داده و خود را پاک نگه داریم. با اجرای یک برنامه روزانه این احساس به ما دست می دهد که سفر خود در راستای بهبودی و زندگی بهتر را آغاز کرده ایم و در عین حال مانع از بروز افکار آزار دهنده ای می شود که همواره ما را به سوی زندگی گذشته خود که چیزی جز مصرف مجدد مواد مخدر نیست سوق می دهند. برنامه هفتگی هر روز به ما برای بهبودی انگیزه می دهد چون با داشتن برنامه متوجه می شويم کارهایی وجود دارد که باید انجام دهیم و اهدافی وجود دارد که باید به آنها دست پیدا کنیم. گرچه تهیه برنامه ای هفتگی درباره غذا خوردن یا به حمام رفتن ممکن است احمقانه به نظر برسد، اما بنویسید تا بدانید به عنوان انسانی در حال بهبودی فردی قابل احترام هستيد و نیازهایی دارید که باید برآورده شوند. ضمنا این یک تمرین است که به مرور یاد بگیریم که همیشه در زندگی روزمره یک لیست اولویت برای کارهایمان داشته باشیم.
  • اگر نتوانستید به همه برنامه خود عمل کنید زندگی را سخت نگیرید. به جای احساس سرخوردگی بهتر است برای کارهایی که انجام داده اید به خودتان امتیاز بدهید. فراموش نکنید برای هر کار مهمی که انجام می دهید برای مثال، برای يك روز پاك ماندن به خودتان امتیاز بدهید چراکه حتی یک روز پاک ماندن خود معجزه بزرگی برای ما معتادان است. اين شعار برنامه زندگی بر مبنای “فقط برای امروز” است.
  • شما می توانيد با توجه به وضعیت بهبودی و نیازهای جسمی خودتان از جدول نمونه زير استفاده کرده و یک برنامه هفتگی شخصی تهیه کنید. برای دانلود برنامه هفتگی در فرمت word كه شما می توانيد آنرا با نيازهای برنامه بهبودی خود تطبيق دهيد روی لینک رو به رو کلیک کنید:  دانلود فایل ورد - همراه

نیازهای بهبودی - برنامه هفتگی بهبودی

سوالات و پیشنهادات

لطفا سوالات و یا نظرات خود در خصوص این مقاله را با ما در میان بگزارید. پاسخ شما به آدرس ایمیلی که وارد می کنید ارسال خواهد شد

آزمایش اعتیاد
آزمایش اعتیاد - تست اعتیاد - Addiction Test

آیا شما یک معتاد هستید؟

آزمایش خانواده معتادان
آزمایش اعضای خانواده معتادان - Addict's Family Test

آیا تحت تاثیر اعتیاد قرار گرفته اید؟

آزمایش حمایت ناسالم
آزمایش حمایت ناسالم - Enabler Test

آیا کمک شما به عزیز معتادتان درست است؟

آزمایش هم وابستگی
آزمایش هم وابستگی - Codependency test

آیا تحت تاثیر هم وابستگی قرار گرفته اید؟