جستجو

 

اقدامات پس از لغزش

en


٨- اقدامات پس از لغزش

 

بالاخره دوباره مصرف مواد را شروع کرديد. حال می خواهيد چه کار کنيد؟ می توانيد لغزش را به عنوان يک تجربه نگاه کنيد يا اينکه آن را برای خود يک شکست به حساب بياوريد و به این بهانه مصرف مواد را ادامه دهيد. بسياری از ما معتادان فراموش می کنيم که پس از لغزش حق انتخاب داريم. در اين قسمت پيشنهاداتی ارائه شده است تا اينکه شما بدانید که بعد از لغزش چه کارهايی می توانید انجام دهيد تا دوباره به مسير بهبودی بازگرديد.

 

١- اقدام بلافاصله برای بهبودی

٢- پذیرش مسئولیت لغزش

٣- استفاده از حمایت انجمن

٤- اقدام به عملیات

٥- اداره عوارض جانبی لغزش

٦- مراجعه احتمالی به متخصصان

٧- عبرت گرفتن از تجربه لغزش

 

بزرگترين فاجعه برای ما معتادانی که تسلیم وسوسه مصرف دوباره مواد شده ایم، اين است که لغزش را برای خود يک شکست به حساب آورده و آن را بهانه ای برای ادامه دادن مصرف خود قرار دهيم. اين که ما مصرف مواد مخدر را از سرگرفته ايم به اين معنی نيست که چاره ديگری جز ادامه مصرف مواد نداريم، بلکه بايد به خود يادآوری کنيم که انسان خطا کار است و ما نیز مانند بقیه انسان ها در زندگی اشتباهاتی داشته ايم ولی اکنون از تجربیات تلخ خود درس عبرت گرفته و دوباره به سوی بهبودی قدم بر می داریم. لغزش به معنی پايان يافتن بهبودی ما نيست. ما معتاد هستيم و مصرف دوباره مواد اتفاق چندان تعجب آوری نيست. اگر پس از مدتی پاکی و زندگی در حال بهبودی دوباره مصرف مواد را از سر گرفته ايم، نباید نامید و سرشکسته شویم. مساله مهمی که اکنون با آن روبرو هستيم اين است که  با عقل و منطق درباره این اتفاق تصمیم بگیریم و اجازه ندهیم که افکار معتادگونه بر ما غلبه کنند.

نکته مهم اين است که “لغزش کردن به معنی پايان بهبودی ما نيست”. واقعيت اين است که این اتفاق ممکن است همان چيزی باشد که ما برای درس گرفتن از طبیعت بيماری خود و کارکرد بهتر  برنامه 12 قدم به آن نیاز داريم. هرچند هیچکس به ما معتادان  توصيه نمی کند که برای درس گرفتن از بيماری خود لغزش کند، اما واقعيت اين است که بسياری از ما پس از دچار شدن به لغزش از این تجربه دردناک درس عبرت گرفته و با عزم و اراده بیشتری برنامه بهبودی خود را دنبال می کنيم. لغزش می تواند ما را در مسیر بهبودی خود مصمم تر کرده و با آموختن نکات تازه ای درباره بيماری اعتیاد زندگی بهتر و مفيدتری را در بهبودی برای ما فراهم نماید. اما اگر بعد از لغزش کردن به بيماری خود اجازه بدهيم تا ما را وادار به ادامه مصرف کند، زمانی طول نخواهد کشید که دوباره با پی آمدها و عواقب هولناک اعتیاد و یا حتی مرگ روبرو خواهیم شد. بازگشت دوباره ما به مصرف مواد مخدر،همه مصائب و بدبختی هایی که برای فرار از آنها تصمیم به پاک شدن گرفته بودیم را، دوباره بر سر ما خواهد آورد ؛ افراط در مصرف مواد، آسیب دیدگی بر اثر حوادث،‌ به خطر افتادن سلامت جسمي، مشکلات قانونی و حقوقي، ‌به خطر افتادن زندگی زناشویی و… تنها بخش کوچکی از مشکلاتی است که مجددا به سراغ ما خواهد آمد. باید به یاد داشته باشیم که دیدگاه و برداشت ما درباره لغزش برای ما مساله مرگ و زندگی است. هرگز نباید این نکته را فراموش کنیم که اگر بعد از لغزش احساس نا امیدی و شکست کنیم، ممکن است زندگی خودمان را از دست بدهیم.

 

در اين قسمت اطلاعاتی ارائه شده است که به شما کمک کی کند تا بعد از دچار شدن به لغزش، رفتاری معقول و منطقی از خود نشان داده و همزمان با از سر گیری کارکرد 12 قدم، از این اتفاق به عنوان تجربه ای آموزنده برای آغاز مجدد فرایند  بهبودی خود استفاده نمایید.

اقدامات پس از لغزش اعتیاد

 

 

۱- اقدام بلافاصله برای بهبودی

  • پس از اينکه لغزش کرديد بايد بلافاصله دست به کار شويد و برای برگشتن به مسير بهبودی اقدامات لازم را انجام دهيد. به هیچ عنوان نباید فکر کنید “حالا که لغزش کردم چه بهتر که مقدار بيشتری مواد مصرف کنم.” اين طرز فکر در واقع نیرنگ و حيله ای است که بيماری اعتیاد به کار می گیرد تا ما را از مسیر بهبودی منحرف کرده و مشكلات بيشتری برای ما به وجود بیاورد. در ضمن، نبايد به خودتان بگوئيد “بالاخره نتوانستم طاقت بياورم و در برابر وسوسه ها تسلیم شدم و دوباره به مصرف مواد روی آوردم. سرنوشت من اين است که همیشه معتاد باقی بمانم و برای رهائی از چنگ اعتياد هيچ کاری از دست من ساخته نيست.” اين دیدگاه منفی و پذيرفتن شکست در برابر بيماری اعتياد باعث می شود که بيماری شما بيش از پيش قدرتمند شود. در واقع همه باورها و نگرش های منفی نسبت به لغزش مانند: سرزنش کردن خود، ‌تاسف خوردن به حال خود، ‌خود را فردی ضعيف یا ‌ شکست خورده دانستن و… ناشی از عدم شناخت صحیح ماهیت بیماری اعتیاد است. باید بدانید که اعتیاد یک بیماری مزمن است که پس از مبتلا شدن به آن، حتی در دوران بهبودی نیز در دورن شما باقی خواهد ماند و شما تنها قادر به کنترل و مهار کردن آن به صورت روزانه هستید. بنابراین هر نوع بی توجهی و غفلت از کارکرد برنامه دوازده قدم باعث می شود تا بیماری اعتیاد در درونتان زنده شده و شما راه و روش قدیمی زندگی خود را از سر بگیرید.  اما در صورتی که نگاهی واقع بينانه ای به طبیعت بيماری خودتان داشته باشيد و مصرف مجدد مواد را يك اتفاق رايج و حتی طبيعی به حساب بياوريد، در آن صورت می توانيد بلافاصله دست به کار شده و با استفاده از ابزارهای 12 قدم  و حمایت انجمن های گمنام، دوباره در مسیر بهبودی قرار بگیرید.      
  • اولین و موثرترین کار پس از لغزش کردن این است که بلافاصله با راهنمای خود تماس بگیرید و یا به یک جلسه رفته و در زمانی که نوبت به مشاركت کردن شما می رسد، به دیگران بگویید كه دوباره مواد استفاده کرده ايد. انجام این دو کار مثبت و سازنده، باعث کاهش قدرت و نفوذ بیماری اعتیاد برای به چنگ آوردن و تحت سلطه گرفتن شما خواهد شد. صحبت كردن با راهنما و شرکت در جلسات انجمن های گمنام باعث می شود تا شما بابت دچار شدن به لغزش كم تر احساس شرم و گناه کنید و انگيزه لازم برای شروع دوباره روند بهبودی خود را به دست بياوريد. تنها ماندن و زانوی غم بغل کردن بعد از لغزش، و يا مخفی كردن لغزش خود از ديگران از جمله حيله هايی است كه بيماری اعتياد برای به دام انداختن دوباره ما از آنها استفاده می كند. هیچگاه فراموش نكنيد كه بيماری اعتياد به مراتب از از یک معتاد تنها قوی تر است و ما برای مقابله با اين بيماری به کمک و حمایت یکدیگر نياز داريم.

 

۲- پذیرش مسئولیت لغزش

  • همان طور كه در قسمت های قبل توضیح داده شد، لغزش فرایندی است كه در چندين مرحله اتفاق می افتد. پس از لغزش نیز با مجموعه ای از احساسات و حالات روانی مختلف رو به رو می شويد، اما سر انجام می پذيرید كه تسلیم وسوسه مصرف مجدد مواد شده و لغزش كرده ايد. ممکن است شنيدن اين نكته كه لغزش يك اتفاق طبيعی و رایج است، به اندازه كافی برای آرامش یافتن ما قانع کننده نباشد. ممكن است تصور كنيم كه به دلیل لغزش کردن، روزها، ماه ها و سال ها بهبودی خودمان را لگدمال كرده ايم و دوباره به همان روزهای اولی که تصمیم به ترک اعتیاد گرفته بودیم بازگشته ایم. ممكن است پيش از اين كه با آنچه كه بر سرمان آمده كنار بيائيم، احساس غم و اندوه به ما دست دهد و یا به شدت از دست خودمان عصبانی شويم. تنها پس ازعبور کردن از اين مراحل است كه ممكن است به تدريج به اين نتيجه برسيم كه از لغزش خود درس عبرت گرفته ايم و در نتيجه اين بار بهبودی خود را با جديت بيشتری دنبال خواهيم نمود.
  • بسياری از ما معتادان پس از لغزش نسبت به كسانی كه از ما حمايت نكردند و یا به ما هشدار ندادند که در حال سقوط هستیم احساس رنجش و تنفر می كنيم. اما واقعيت اين است كه هیچکس به جز خود ما مسئول لغزش کردن ما نیست. ما بايد رفتاری منطقی داشته باشیم و به عنوان انسانی عاقل و بالغ مسئوليت مصرف دوباره مواد را خودمان بر عهده بگيريم. فرافکنی، مقصر دانستن دیگران، سرزنش كردن خانواده، همکاران یا اعضای انجمن در واقع سلب مسئولیت از خود و سپردن اختيار بهبودی به ديگران است. واقعيت اين است كه هيچ كس و هيچ چيز نمی تواند ما را به مصرف دوباره مواد مخدر وادار كند. بايد بدانيم كه صرفنظر از همه اتفاقات و شرایطی که برای ما پیش آمده است، مصرف دوباره مواد و لغزش در واقع گزينه ای است كه خود ما آن را انتخاب کرده ایم. شاید بزرگترین اشتباه ما این باشد که فراموش می کنیم حتی در سخت ترین و بدترین شرایط نیز حق انتخاب داریم و می توانیم بین مصرف دوباره مواد یا از سرگرفتن روال بهبودی یکی را انتخاب کنیم. به عبارت دیگر، در نهایت این خود ما هستیم که باید تصمیم بگیریم که مواد مصرف بکنیم یا خیر. در اين گونه مواقع هر چه با خودمان  رو راست تر باشيم و مسئوليت لغزش کردنمان را خودمان بر عهده بگيريم، سريع تر می توانيم با آن كنار بيائيم و قدرت لازم  برای اتخاذ تصمیمات درست و عاقلانه برای از سر گرفتن سفر به سوی بهبودی را به دست آوريم.

 

۳- استفاده از حمایت انجمن

  • برنامه های 12 قدمی و انجمن های گمنام موثرترین و کارسازترین ابزارها برای ایجاد تغییرات لازم در زندگی و رها شدن از چنگ بیماری اعتیاد را در اختیار ما معتادان قرار داده و  ملزومات بهبودی روزانه ما فراهم می آورند. به همین علت، مهمترین کاری که پس از لغزش باید انجام دهیم این است که از این ابزارها و حمایت ها استفاده کنیم. باید کارکرد 12 قدم را از ابتدا شروع کنید تا درک و شناخت بهتری از آنها به دست بیاورید. به احتمال زیاد علت اصلی لغزش شما نداشتن آگاهی و شناخت کافی و یا عمل نکردن به قدم های دوازده گانه بوده است. احتمالاً شما نمی توانستید خودتان را متقاعد نماييد که در برابر بیماری اعتیاد ناتوان هستید – قدم اول – و به همین علت دوباره به سراغ مواد رفتید. با این تصور که می توانید میزان مصرف خود را کنترل کنید یا اینکه برای بهبودی از اعتیاد می توانید به قدرت و توانایی خودتان تكيه کنید، باعث آسیب پذیری خود در برابر بیماری اعتیاد شده اید. یا اینکه فراموش كرديد از خدای خود بخواهيد كه برای خلاص شدن از چنگ وسوسه و ویار مصرف دوباره مواد مخدر به شما کمک کند و همین توجه به توصیه های – قدم دوم – باعث لغزش شما شده است. به احتمال بسیار زیاد با کارکرد دوباره 12 قدم ها شما متوجه خواهید شد که چه عواملی باعث شده بود تا شما مجدداً مصرف مواد را شروع کنید.
  •  در برخی از مواقع اگر احساس كرديد که راهنمایتان نتوانسته است حمایت و رهنمودهای لازم را در اختیار شما قرار دهد، می توانید راهنمای خود را عوض کنید. فراموش نکنید که بهبودی از بیماری اعتیاد اولویت اول زندگی ما است و در این رابطه ما باید خودخواه باشیم و هرکاری که برای بازگشت دوباره به مسیر بهبودی لازم است را انجام دهید. پس از لغزش کردن باید بيشتر از گذشته از حمایت انجمن تان استفاده کنید. تلاش کنید تا آنجا که می توانید در جلسات انجمن شرکت کنید و احساسات و تجربيات خود در مورد اين كه چه عواملی باعث لغزش شما شده است را صادقانه با دیگران به اشتراک بگذارید. با این کار از شرمندگی و خجالتی که به احتمال زیاد از آن رنج می برید کاسته شده و توانايی بيشتری برای شروع دوباره فرآيند بهبودی به دست خواهيد آورد. همچنین خواهید توانست، از تجربه ديگران و ابزارهایی که  برای بازگشت به بهبودی از آنها استفاده کرده اند، آگاه شوید. حداقل منفعت این کار این است که می توانید افكار مخرب و معتادگونه خود را آرام کرده و از تنهایی و انزوا بیرون بیایید. بعد از لغزش و مصرف دوباره مواد ، بیماری ما دوباره عود کرده و این احتمال وجود دارد که وسوسه و ویار مصرف ما را متقاعد کنند تا ما به مصرف مواد مخدر ادامه دهیم؛ اما با شرکت در جلسات خودمان را در فضای امن و بی خطری قرار می دهیم که در آن می توانیم با کمک و حمایت دیگران بر افکار منفی خودمان غلبه کنیم. بعضی از ما بعد از دچار شدن به لغزش هر روز در دو جلسه مختلف شرکت می کنيم تا به تدریج وسوسه و ویارمان فرو کش کند. این که در چه تعداد جلسه باید شرکت کنید و این که چگونه باید از پیشنهادها و حمایت های انجمن تان استفاده کنید به تصميم خود شما بستگی دارد اما تجربه نشان می دهد که مشغول کردن خود با برنامه 12 قدم و جلسات انجمن های گمنام، بدون تردید مطمئن ترین راه برای بازگشت به مسیر بهبودی پس از دچار شدن به لغزش است.
  • گاهی ممکن است که تصمیم بگیرید بلافاصله يك نوع خدمت در جلسات انجمن را بر عهده بگيريد. این کار باعث خواهد شد تا شما ارتباط و تعلق بيشتری با انجمن خود داشته باشيد و گام موثری در فرایندكاركرد برنامه 12 قدم خود بردارید. بعلاوه وقت خود را با دیگر معتادان درحال بهبودی گذرانده و اوقات فراغت خود را در کنار آنها سپری کنید. نکته مهم این است که پس از لغزش، ما به راه و رسم قدیمی خودمان بازگشته ایم و بیماری ما دوباره فعال شده است. افکار و رفتار ما بار دیگر حالت معتادگونه و ناسالم پیدا کرده و ما برای بهبودی از دست اين بيماری كه به مراتب بزرگتر و قدرتمند تر از ماست به حمايت و پشتیبانی یکدیگر  نياز داريم. 
  • برای کسب اطلاعات بیشتر درباره چگونگی استفاده بیشتر و موثرتر از حمایت های انجمن ها، لطفا به قسمت انجمن های گمنام رجوع كنيد.

 

۴- اقدام به عملیات

در اين قسمت پيشنهاداتی ارائه شده است كه با عمل کردن به آنها انگیزه بیشتری پیدا کرده، و تشویق می شوید که بلافاصله پس از لغزش، دوباره به مسير بهبودی خود بازگرديد:  

 

١)  بلافاصله با راهنما، يا يكی از دوستان در حال بهبودی خود تماس بگيريد و به او اطلاع دهيد كه چه اتفاقی افتاده است.

٢)  به يك جلسه انجمن خودتان رفته و با صداقت تمام آنچه را كه اتفاق افتاده است شرح دهید و از دیگران درخواست حمایت و کمک  كنيد.

٣) هرگز فراموش نكنيد كه همه ما فقط برای ۲۴ساعت يعنی به طور روزانه پاکی خود را حفظ می کنیم و در بهبودی بسر می بريم. باید بپذیرید كه شما معتادی هستيد كه برای يك لحظه به عدت قديمی خود بازگشته ايد، ولی اکنون می توانيد بهبودی روزانه خود را دوباره آغاز كنيد.

٤) به ياد داشته باشيد پيش از اين كه بتوانید با لغزش خود  كنار بيایید با يك دوره التهاب ها و آشفتگی های فکری و روانی روبرو خواهيد شد. در اين دوره به طور قطع با يك رشته مسائل احساسی و روانی مواجه شده و حساسيت و آسيب پذيری شما بيشتر خواهد شد. این حالت ها را بپذیرید و فراموش نكنيد كه همه آن ها تنها احساساتی هستند كه با گذشت زمان از بين می روند و شما مجبور نيستيد كه برای آرام كردن التهاب دورنی خود دوباره اقدام به مصرف مواد كنيد.

٥) از احساسات و نگرش های نسبت به این لغزش و از تخریب کردن خودتان دست بردارید و اجازه ندهيد كه بيماری اعتياد شما را بيش از اين فريب دهد و دوباره در چنگ خود گرفتار كند. به هیچ عنوان احساس گناه و خجالت نكنيد. براساس اصول برنامه های 12 قدمی،  ما انسان های بيماری هستيم كه به طور روزانه برای بهبودی خود تلاش می كنيم، نه اينكه انسان های گناهكار و بدی باشيم كه قصد تبدیل شدن به انسان های كامل و ايده آل را داشته باشیم.

٦) هوش و حواس خود را بر روی پاكی امروزتان متمركز كنيد و اجازه ندهيد كه فكر و وقت شما صرف اين موضوع شود كه چرا دوباره مواد مصرف كردم يا اين كه در آینده چطور می توانم از تکرار لغزش جلوگیری کرده و پاکی خود را حفظ کنم.

٧) يك برنامه پيشگيری از لغزش برای خودتان تهیه کنید. اين كار به شما كمك خواهد كرد تا بدانيد چه عواملی باعث لغزش شما شده اند و چه علائم و نشانه های هشدار دهنده ای وجود داشتند كه شما به آنها توجه نكرديد تا در آينده از آنها تجربه كسب نموده و از تكرار شدن آنها جلوگيری كنيد. برنامه پیشگیری از لغزش مشخص می کند که چگونه  احساسات و يا افكار و رفتار شما  تغيير كرد و باعث شد تا شما مصرف مواد را دوباره از سر بگیرید. چگونه اجازه داديد، بهبودی شما كه در اولويت اول زندگیتان بود، به دست فراموشی سپرده شود؟ كداميك از اقدامات و رهنمودهای مربوط به برنامه بهبودی تان را رعايت نكرديد كه باعث لغزش شما شد؟ پس از نوشتن اين مطالب در برنامه پيشگيری از لغزش، با راهنمای خودتان آنها را مرور كرده تا بدانيد در آينده چه كارهایی را بايد انجام دهید تا بتوانيد بهبودی خود را حفظ كنيد. برای کسب اطلاعات لازم در مورد تهيه يك برنامه پيشگيری از لغزش، لطفاً به قسمت برنامه پيشگيری از لغزش مراجعه كنيد.

٨) بررسی کنید که آيا برای درمان مسائل روانی و يا بيماری های ديگری كه باعث لغزش شما شده اند نياز به راهنمايی و كمك پزشکان و متخصصان دارید یا خیر.

٩) سلامت جسمی خود را جدی گرفته و از آن مراقبت كنيد. پس از لغزش شوك بزرگی به جسم ما وارد می شود، به همين دليل برای تجديد قوا، بايد به اندازه کافی خواب و استراحت داشته باشیم.

١٠) بهبودی از اعتیاد را اولين اولويت زندگی خود قرار دهيد. هر مشكل و مساله ديگری كه در زندگی داريد را  می توانيد بعداً برطرف كنيد. آنچه كه برای شما مهم است بازگشت به بهبودی است زيرا برای ما معتادان اين مساله مرگ و زندگی است.

١١) از حمايت انجمن خود استفاده كنيد و بيشتر از گذشته در جلسات شركت كنيد.

١٢) کارکرد 12 قدم را آغاز کرده و تا حد امكان به همه پيشنهادات و اصول آن بطور روزانه عمل کنید.

١٣) از همه مهمتر اينكه هميشه به خاطر داشته باشيد، لغزش شما يك شكست نیست، بلكه تجربه و درسی بسيار با ارزش است. آنچه  اهميت دارد اين است كه شما امروز توانايی تصميم گيری منطقی و عاقلانه را داريد. نشان دهيد كه مسئوليت لغزش خود را بر عهده گرفته ايد و از قدرت و شهامت لازم برای برخاستن دوباره و شروع مجدد بهبودی برخوردار هستید.

 

۵- اداره عوارض جانبی لغزش

  • بعد از مصرف دوباره مواد مخدر جسم و روح ما دوران بسيار سختی را می گذرانند تا دوباره به حالت عادی برگردند. مواد مخدر مانند سم است و جسم ما برای اينكه پاك شود و بتواند به طورعادی كار كند به يك دوره سم زدایی نياز دارد. به همين علت است كه هميشه پس از لغزش و استفاده دوباره از مواد مخدر برای مدتی احساس آسیب پذیری و بی قراری به ما دست می دهد. باید تاثیرات مواد مخدر بر روی سیستم بدنمان بپذیریم و خماری و عوارض آن را تحمل کنیم تا این حالت ها به تدریج از میان بروند.
  • لغزش کردن تاثیرات منفی زیادی بر  بر اعتماد به نفس ما می گذارد. ممکن است احساس گناه و شرمندگی به ما دست بدهد و یا به عيب جویی و ايراد گرفتن پردخته و از خود نفرت پیدا کنیم. اما این نکته مهم است که باید این گونه احساسات را جزئی از فرايند كنار آمدن با لغزش به حساب آورده و به خودمان اجازه دهیم که اين مراحل را نیز پشت سر بگذاريم. کاری که نباید انجام دهیم این است که اجازه دهيم این افکار و احساسات، به بهانه ای برای ادامه دادن مصرف مواد مخدر تبديل شوند. شايد علت بيقراری ما اين است كه نمی دانيم چه چيزی باعث لغزش ما شده است و ممکن است به علت لغزش، غرور و اعتماد به نفس ما آنچنان آسیب ببیند که خودمان را فردی شکست خورده و ناتوان به حساب بیاوریم. ممکن است علیرغم اینکه ما برای بازگشت به بهبودی به حمايت انجمن های گمنام نیاز داریم، از رفتن به جلسات خودداری کنیم. ممکن است احساس می کنیم که اعتبار و حیثیت ما نزد خانواده، جامعه و اعضای جلسات انجمن از بین رفته است و به همین دلیل دچار عصبانیت و خشم  شويم.ممکن است بعد ازلغزش به خودمان بگوئیم “اكنون كه ديگر بهبودی کامل و مستحكمی ندارم چگونه می توانم پیام بهبودی را به دیگران منتقل کنم”. این گونه افکار بی اساس و ویرانگر تنها باعث می شوند تا ما خود را از انجمن دور کرده و به مصرف مواد ادامه دهیم. اگر ما به آنچه که برنامه های 12 قدمی توصیه می کنند باور داشته باشیم و  قبول کنیم که از یک بیماری مزمن رنج می بریم که فقط به صورت روزمره از چنگ آن رهائی پیدا می کنیم، در آن صورت نباید اجازه بدهیم که این افکار معتادگونه ما را از تلاش برای بهبودی دوباره دل سرد کنند. اگر معتقد هستیم که انجمن های گمنام مکانی برای معتادانی مانند خود ما است که از همان مسائل و مشکلاتی مشابه ما رنج می برند، در آن صورت باید با فروتنی در جلسات شرکت کرده و تجربیات خود را با دیگران در میان بگذاریم. در چنین حالتی متوجه خواهیم شد که تجربیات ما برای جلوگيری از لغزش تا چه اندازه برای دیگران مفيد خواهد بود. متوجه خواهیم شد که با بازگو کردن تجربیات خود درباره لغزش توانسته ایم پیامی قوی و ارزشمند در باره طبيعت حيله گر و اسرار آميز بيماری اعتياد به معتادان دیگر منتقل کنیم و نشان دهیم که با حمايت وکمک انجمن مان و كار كرد 12 قدم، ما چگونه توانسته ایم روند بهبودی خود را دوباره از نو آغاز كنيم.
  • به خاطر داشته باشید که احساس گناه، خجالت و تنفر از خود نشانه ای از يك طرز فكر غلط درباره بيماری اعتياد است، چرا که ما تصور می کنیم که  اعتياد يك مشكل اخلاقی است. اما در صورتی که بپذیریم که اعتیاد یک بیماری مزمن است و هر كدام از ما فقط برای یک روز پاکی خود را حفظ می کنیم و در بهبودی به سر می بريم، آن وقت هیچگونه دلیلی برای احساس گناه یا شرمندگی به دلیل لغزش کردن نخواهیم داشت. احساس شرمندگی و منفی بافی از جمله عواملی هستند که مانع از شروع مجدد روند بهبودی ما می شوند. واقعیت این است که پس لغزش ما برای مدتی کوتاه دوباره به سبک زندگی قبلی خودمان بازگشته ایم، اما باید بدانیم که از قديم گفته اند انسان جايز الخطا است و همه ما حق اشتباه کردن داریم.  به جای سرزنش کردن خود و ناامیدی از روند بهبودی، بهتر است لغزش را به يك تجربه و درس عبرتی برای خودمان تبديل كنيم. بايد بدانيم كه ما نيز مانند ديگران انسان ها کامل و بدون عیب و نقص نیستیم و قرار نيست كه بهبودي ما نيز بهترين و ايده آل ترين نوع بهبودی باشد. بهبودی در واقع سفری است كه با فراز و نشیب ها و افت و خيزهای فراوانی همراه است.

 

۶- مراجعه احتمالی به متخصصان

  • اگر بعد از لغزش متوجه شدید که دچار احساس بیزاری از زندگی، یا افسردگی طولانی مدت و مداوم شده اید و همین احساسات باعث از دست دادن انگیزه بهبودی شما شده اند و یا با مشکلات روانی شدیدتری مانند فکر کردن به خودکشی فکر می کنید، حتما از افراد متخصص برای درمان افسردگی و مشکلات روانی خود کمک بگیرید. فراموش نکنید که انجمن های گمنام فقط مکانی برای ارائه برنامه های بهبودی و حمایت از معتادانی است که از بیماری اعتیاد در عذاب هستند و به هیچ عنوان  نمی توانند برای برطرف کردن بیماری های جسمی و مسائل روانی به شما کمک کنند، چرا که اساسا برای این منظور ایجاد نشده اند.  
  • هر يك از ما معتادان دلايل خاصی برای لغزش داريم و برای اينكه بتوانيم از آن درس عبرت بگيريم و دوباره بهبودی خود را شروع كنيم بايد بدانيم که چه عامل يا عواملی باعث غلبه کردن وسوسه و بازگشت ما به مصرف مواد شده اند. واقعيت اين است كه بسياری از ما برای اينكه بتوانيم با مسائل و مشكلات عميق روانی خودمان مانند خشونت، آسيب های دوران كودكي، تجاوز، ضايع شدن حقوق، جنگ و ديگر مسائل زندگی كنار بيائيم به سراغ مواد مخدر رفته ایم و معتاد شده ایم. بی علاقگی يا ناتوانی ما در ارزيابی و تجزيه و تحليل اين گونه مسائل در دوران بهبودی ممكن است اصلی ترين عامل روی آوردن دوباره ما به مصرف مواد مخدر باشد. اما اگر قصد شروع مجدد بهبودی و محافظت از آن را داریم، باید با مسائل و مشكلات روانی و احساسی خودمان به صورت جدی و اساسی روبرو شويم و با آنها برخورد كنيم. در دوران بهبودی، گاهی لازم است كه به جای انکار کردن و فرار کردن از واقعيت های تلخ زندگی، آن ها را بپذيريم تا بتوانيم راحت تر با آنها کنار آمده و در نهايت زخم های درونی و روحی خود را التيام ببخشيم. زمانی که برای اين كار آمادگی پيدا می كنيم شايد نخواهيم كه اين مسائل عميق را در جلسات انجمن يا برای دوستان درحال بهبودی خود بازگو كنيم. واقعيت اين است كه شاید آنها تجربیاتی مشابه ما نداشته باشند و ندانند كه چگونه می توان بر اين نوع مسائل و مشكلاتی كه ما از آنها رنج می بريم غلبه کرد و در نتيجه  نمی توانند كمك چندانی به ما بکنند. اگر احساس می كنيد كه برای فراموش کردن و یا غلبه کردن بر چنين مسائل و مشكلات شديد روانی،  مصرف مواد را دوباره شروع كرده ايد بهتر  است كه با يك روانپزشک متخصص مشورت کنید تا با راهنمایی و کمک او بتوانید با این گونه مشکلات کنار بیایید. برخی از ما معتادان درحال بهبودی ممكن است از انواع بيماری های روانی رنج ببریم، در حالی که حتی ندانيم كه از چنين مشكلاتی روانی در عذاب هستیم. ممكن است که عامل اصلی لغزش ما ، كنار آمدن با اين نوع مشكلات بوده باشد. دريافت كمك و راهنمایی مناسب از متخصصان، پس از دچار شدن به لغزش، اقدامی معقول، منطقی و مسئولانه است چون با اين كار می توانيد مسائل و مشكلاتی كه از آنها رنج می بريد و هيچ ارتباطی نیز به اعتياد شما ندارند را بر طرف کنید. اين كار باعث می شود تا بتوانيد برنامه بهبودی خود را بهتر دنبال کرده و و از آن محافظت کنید.

 

۷- عبرت گرفتن از تجربه لغزش

  • واقعيت اين است كه حتی اگر شما دقيقاً دليل و علت لغزش خودتان را ندانيد، لغزش شما بدون دلیل نبوده است. با توجه به این که لغزش یک فرآيند بوده و دارای مراحل و علائم خاصی است، احتمالا شما به نشانه های آن توجه نکرده اید. البته اين امكان نيز وجود دارد كه شما متوجه نشانه ها و علائم هشدار دهنده لغزش شده باشید؛ ولی آنها را جدی نگرفته باشید. حتماً به ياد داريد كه برای حفظ بهبودی می بایست احساسات و مسائل روانی خودمان را كنترل كنيم و روش های سالم تری برای طرز فکر و رفتارمان در پيش بگيريم. به طور حتم، پيش از لغزش برای كنار آمدن و تحمل مشكلات زندگی، دوباره راه و رسم قديمی را در پيش گرفته اید و از ابزارها و اصول برنامه های 12 قدمی برای كنترل احساسات، افكار و رفتارتان استفاده نكرده اید. شايد اطلاع نداشته باشید كه كاركرد قدم های دوازده گانه امكانات و ابزار لازم برای شروع يك زندگی جديد را در اختيار شما قرار می دهند. فراموش نکنید که بهبودی موثر، مستلزم کنار آمدن صحیح ما با افکار و احساساتمان و دستیابی به یک سبک زندگی بهتر و سالم تر می باشد.. به احتمال زیاد شما برای اینکه بتوانید با مشکلات زندگی کنار بیائید دوباره راه و رسم قديمی خود را در پیش گرفتید و به طور موثر به ابزارها و اصول برنامه های 12 قدمی عمل نکردید. شاید نمی دانستید که کاركرد 12 قدم امکانات لازم برای یک زندگی جدید را در اختیارتان قرار می دهد. در عین حال باید توجه داشت که لغزش رویدادی است که برای بسیاری از ما معتادان در حال بهبودی اتفاق می افتد. بهبودی سفری است که با آزمون و خطای فراوان همراه است؛ اما سرانجام شما را به سر منزل مقصود و هدفتان می رساند و شما می توانید از چنگ بیماری اعتیاد رها شوید و با آرامش به زندگی جدید خود ادامه دهید. لغزش می تواند به ما نشان می دهد که چگونه می بايست 12 قدم را به طور روزانه به کار بگیریم تا مجددا در دام بیماری اعتیاد گرفتار نشویم. لغزش می تواند بهترین معلم و  آموزگار ما باشد؛ چون تغییراتی که برای حفظ بهبودی باید در زندگی و درون خودمان به وجود آوریم را به ما یادآوری می کند. مثلا در صورتی که اولویت اول بهبودی خود را فراموش کرده باشیم، یا مجددا به طرز فکر قدیمی دوران اعتیاد خود روی آورده باشیم، و یا بدون در نظر گرفتن ماهیت بیماری اعتیاد، خود را در شرایط و موقعیت های پر وسوسه و خطرناک قرار داده باشیم، پس از لغزش کردن از این تغییرات آگاه شده و می توانیم آنها را تغییر دهیم. دچار شدن به لغزش اگرچه بسیار سخت و عذاب آور است، اما به ما کمک می کند تا به اشتباه بودن مسیر خود پی برده و برنامه بهبودی خود را با جدیت بیشتری آغاز کنیم.
  • هدف برنامه های 12 قدی تغییر دادن سبک زندگی ما است. البته با توجه به ماهیت و طبیعت بیماری مزمنی که ما از آن رنج می بریم و مصرف مواد مخدر که به روش طبیعی زندگی ما تبدیل شده است، ايجاد چنین تغييراتی کار آسانی نیست. دور از واقعیت خواهد بود اگر تصور کنیم که می توانیم به محض تصمیم گرفتن، اعتیاد خود را ترک کرده و سبک زندگی و همه چیزهایی که یک عمر به آن عادت کرده بودیم  را یک شبه تغییر دهیم. رها شدن از چنگ بیماری اعتیاد به زمان نیاز دارد و در مواقعی با تجربیات تلخ و دردناکی همچون لغزش همراه است و همین تجربیات است که به ما کمک می کنند تا بدانیم برای اینکه زندگی جدیدی را آغاز کنیم، چه کارهائی را باید انجام دهیم. لغزش می تواند به ما کمک کند تا برنامه 12 قدم را با جدیت و صداقت بیشتری به کار بگیریم، و متوجه شویم  که برای حفظ بهبودی نمی توانیم تنها به افکار خودمان تکیه کنیم و در صورتی که قصد محافظت از بهبودی خود را داریم بایستی از کمک ها و حمایت ها انجمن های گمنام استفاده کنیم.
  • چیزی که باید به طور حتم بدانیم این است که لغزش نشان می دهد آن طور که باید و شاید و بطور جدی بر روی بهبودی خود تمرکز نکرده ایم و به همین علت نتوانسته ایم تغییرات بزرگی در سبک و روش زندگی خودمان ایجاد کنیم. اولین و مهمترین کار این است که مانند یک انسان عاقل و بالغ، مسئولیت بهبودی خود  را بر عهده بگیریم. شاید لازم باشد که سیستم فکری خود را تغییر دهیم و یا خیالبافی هایی نظیر اینکه سایرین مسدول مراقبت از ما هستند خداحافظی کنیم و زندگیمان را نه بر اساس توهم و خیال، بلکه بر اساس واقعیت های موجود بنا کنیم.شاید لازم باشد که ما خودخواه باشیم و نیازها، رفاه، و آسایش خودمان را در اولویت قرار دهیم؛ نه آنکه وقتمان را برای راضی نگاه داشتن دیگران تلف کنیم. شاید لازم باشد از دوستان قدیمی ، خانواده و یا کلیه کسانی که باعث می شوند تا دوباره فکر مصرف مواد به سر ما بزند فاصله بگیریم. این گونه تصمیمات اگرچه بسیار سخت و دشوار هستند اما بخشی از فرایند بهبودی ما به شمار می آیند و ما به عنوان معتادانی که همواره در خطر بازگشت به اعتیاد قرار داریم، لازم است که برای جلوگیری از لغزش مجدد، به همه آنها عمل کنیم، تا بتوانیم از زندگی جدید و عاری از اعتیاد خود در بهبودی لذت ببریم.

سوالات و پیشنهادات

لطفا سوالات و یا نظرات خود در خصوص این مقاله را با ما در میان بگزارید. پاسخ شما به آدرس ایمیلی که وارد می کنید ارسال خواهد شد

آزمایش اعتیاد
آزمایش اعتیاد - تست اعتیاد - Addiction Test

آیا شما یک معتاد هستید؟

آزمایش خانواده معتادان
آزمایش اعضای خانواده معتادان - Addict's Family Test

آیا تحت تاثیر اعتیاد قرار گرفته اید؟

آزمایش حمایت ناسالم
آزمایش حمایت ناسالم - Enabler Test

آیا کمک شما به عزیز معتادتان درست است؟

آزمایش هم وابستگی
آزمایش هم وابستگی - Codependency test

آیا تحت تاثیر هم وابستگی قرار گرفته اید؟