جستجو

 

چرخه قماربازی

en


۷ – چرخه اعتیاد به قمار

 

کسانی که به قمار اعتیاد پیدا می کنند قدم در چرخه ای می گذارند که می تواند در نهایت به درماندگی، ناامیدی و درمان ناپذیری منجر شود. به همین علت است که فرد معتاد به قمار در واقع با کسی که به مواد مخدر یا مشروبات الکلی اعتیاد دارد تفاوتی ندارد و مراحل مختلف اعتیاد را تا رسیدن به آخر خط طی می کند و مرحله ای که باید بین بهبودی از این بیماری یا نابودی یکی را انتخاب کند. کسی به قمار معتاد شده است احتمالا قمار کردن را به عنوان یک نوع تفریح و سرگرمی شروع کرده است اما با توجه به اینکه بیماری اعتیاد به تدریج و آرام آرام د ر وجود انسان ریشه می دواند، فردی که به صورت تفریحی قمار می کرده است دیگر نمی تواند جلوی این عادت خود را بگیرد و در برابر این نوع از اعتیاد همانند دیگر انواع اعتیاد، اراده خود را از دست می دهد و در چنگ این بیماری گرفتار می شود. در این مقاله مراحل مختلف معتاد شدن به قمار و افتادن در دام این اعتیادرفتاری تشریح شده است .

 

 

  • چرخه ۱-  بُردن
  • چرخه ۲ – باختن
  • چرخه ۳ – ناچاری و درماندگی
  • چرخه ۴ – افلاس یا بهبودی
     

 

 

چرخه-اعتياد-قمار

 

 

چرخه اول – بُردن

  • مرحله اول اعتیاد به قمار زمانی آغاز می شود که فرد قمار باز برای اولین بار مبلغ قابل توجهی در قمار برنده می شوند. گفته می شود بدترین حالتی که ممکن است برای یک فردی که به قمار کردن روی آورده است اتفاق بیفتد این است که در همان دفعه اولی که قمار می کند، برنده شود. نخستین احساسی که فرد قمار باز در نخستین قمار و نخستین برنده شدن به دست آورد در وی چنان شور و اشتیاقی به قمار ایجاد می کند که لذت آن تا آخر عمر از ذهن وی بیرون نمی رود و هر بار به امید به دست آوردن همان احساس نخستین برنده شدن، قمار می کند درست همانند فرد معتاد به مواد مخدرکه نشئگی مصرف هروئین در اولین بار در زندگی خود را هرگز فراموش نمی کند. دلخوشی و امید کسی که به قمار اعتیاد پیدا کرده است این است که به آسانی پولی به دست آورد و همه مشکلات خود را با پولی که از برنده شدن در قمار به دست آورده است همه مشکلات زندگی خود را که همان قمار و باختن در قمار برایش به وجود آورده است، حل کند. لذت و سرخوشی بردن در قمار در اولین تجربه قماربازی، آنچنان قوی و پایدار است که فرد معتاد به قمار برای به دست آوردن همان احساس همه زندگی خود را به باد می دهد.

 

  • در برنامه های ۱۲  قدمی از این حالت به عنوان در جستجوی نشئگی یاد می شود که در اعتیاد به قمار نیز همانند اعتیاد به دیگر انواع اعتیاد، فرد معتاد را به تکرار عادت و ادامه اعتیاد وادار می کند. فرد مبتلا به بیماری اعتیاد به قمار همانند فردی که به مشروبات الکلی معتاد است هرگز برای دست یافتن دوباره به سرخوشی و لذتی که با نوشیدن نخستین لیوان مشروب به دست آورد، از مشروب خواری دست برنمی دارد. زمانی که فرد قمار باز برای اولین بار مبلغ کلانی را در قمار برنده می شود، چه قمار کردن در کازینو باشد و چه بازی پوکر یا شرط بندی در مسابقه اسب دوانی یا قمار از طریق اینترنت، برای اینکه دوباره چنین احساسی را تجربه کند به قمار تا رسیدن به آخر خط ادامه می دهد.

 

 

چرخه دوم – باختن

  • در مرحله باخت، که معمولاً ۵ سال یا بیشتر طول می کشد، فرد معتاد به قمار، بیش از گذشته به قمار کردن می پردازد و قمارهای کلان تری می کند به این امید که بُردن کلان را که یک بار تجربه کرده است بازهم تجربه کند. فرد قمار باز که همانند هر معتاد دیگری معتاد بودن خود را انکار می کند، برای دل خوشی خود و توجیه کاری که انجام می دهد به خود و دیگران می گوید که فعلاً روی شانس نیست و به همین علت است که می بازد. او به خود می گوید که همین روزهاست که بخت خفته اش بیدار شود و با دل خوش داشتن به همین توهم، هر روز مبلغ بیشتری می بازد. انکار کردن معتاد بودن خود به قمار، در این مرحله از هر زمان دیگری بیشتر است و برای توجیه و مخفی کردن مشکلاتی که با آن ها دست به گریبان است، با اینکه همه نشانه های اعتیاد را می توان در رفتار وی مشاهده کرد اما او انواع بهانه ها و توجیه ها را سرهم می کند تا بگوید به قمار اعتیاد ندارد و به هیچ وجه حاضر نیست بپذیرد که زندگی اش آشفته است و از انواع مشکلات رنج می برد. فردی که از این اعتیاد رنج می برد در این رویا و خیالبافی شدید به سر می برد که با بردن در قمار همه مشکلاتش حل خواهد شد و با همین امید و تکرار تجربه که برای اولین بار مبلغ کلانی را در قمار برده است هر روز از روز قبل بیشتر در دام اعتیاد به قمار گرفتار تر می شود. فرد معتاد به قمار، به علت غرق بودن در این توهم که روزی مبلغی هنگفت در قمار برنده خواهد شد، هر روز مبلغ بیشتری را صرف تسکین دادن این اعتیاد رفتاری می کند و با وجود دست به گریبان شدن با مشکلات روز افزون مالی و گرفتاری های اجتماعی و روانی، به این امید که روزی همه باخت های خود را جبران کند به رفتار های خطرناک روی می آورد. فرد معتاد به اعتیاد، رقم های بیشتری را شرط بندی می کند و می داند که اگر این بارهم ببازد دیگر به راحتی نمی تواند برای رفع اعتیاد خود پولی فراهم کند اما هر بار نتیجه کار همانند روز گذشته است و او به باختن همچنان ادامه می دهد. همانگونه که فرد معتاد به مواد مخدر برای تکرار سرخوشی و لذت اولین باری که مواد مصرف کرده است به مصرف مواد ادامه می دهد تا اینکه در آستانه نابودی قرار گیرد. در زبان برنامه های ۱۲ قدمی از این رفتار جنون آمیز به عنوان در تلاش برای جبران آنچه برباد رفته است یاد می شود، فرد معتاد به قمار نیز برای تکرار تجربه لذت و شادی اولین بُرد کلان خود، آنقدر به قمار ادامه می دهد تا اینکه به خاک سیاه می نشیند.

 

  • در این مرحله از اعتیاد، فرد قمار باز برای اینکه پول لازم برای قمار را به دست آورد به راه های خلاف کشانده می شود و برای سرکیسه کردن دیگران، به انواع حیله ها متوسل می شود. فرد معتاد به قمار، به علت باختن هر آنچه که داشته است برای اینکه بتواند به اعتیاد رفتاری خود ادامه دهد به قرض گفتن از دوست و آشنا و همکاران روی می آورد اما به هیچ وجه به آن ها نمی گوید که پول را برای چه کاری می خواهد. چنین فردی ممکن است بدون اطلاع همسر خود از حساب بانکی مشترکشان پول بردارد. اگر همسرش متوجه شود که او بدون اطلاع وی از حساب مشترکشان پول برداشته است، قمارباز معتاد علت واقعی برداشتن پول را به همسر خود نمی گوید. وی از روی درماندگی و استیصال به قرض کردن پول از نزول خواران با بهره های کمرشکن متوسل می شود و می داند که فقط با بردن در قمار می تواند چنین وام های دریافتی را، باز پس بدهد. این احتمال نیز وجود دارد که فرد معتاد به قمار برای ادامه رفتار بیمارگونه خود به کارهای غیرقانونی و مجرمانه روی بیاورد.

 

  • فرد معتاد به قمار نیز همانند دیگر معتادان، شخصیتی دروغین و ساختگی از خود به دیگران ارایه می دهند و به آن چیزی که نیست تظاهر می کنند. آن ها وانمود می کنند که افرادی دارای اعتماد به نفس و ثابت قدم هستند و اداره و کنترل زندگی خود را در دست دارند. اما واقعیت این است که افراد معتاد به قمار، به علت مشکلات فزاینده مالی، از افسردگی شدید رنج می برند. فرد معتاد به اعتیاد به علت عذاب کشیدن از انواع مشکلات روحی و روانی از جمله ترس، چنان دچار آشفتگی ذهنی می شود که خود را نیز به درستی نمی­شناسد و نمی­داند که به کدام چهره و شخصیت خود باید باور داشته باشد. با اینکه در اوج بدبختی و مشکلات شدید مالی به سر می برد و در معرض شکست و از پای درآمدن قرار دارد ، اما به علت اعتیاد به قمار نمی­تواند ابعاد و دامنه مشکلاتی را که در آن غرق شده است به درستی درک کند. به علت شدت انکار اعتیاد و توهمی که نتیجه گریزناپذیر اعتیاد است، فرد معتاد همچنان در این توهم به سر    می برد که می تواند هر زمان که اراده کند اعتیاد خود را ترک کند یا آن را کنترل و مدیریت کند. فرد معتاد به اعتیاد نیز همانند دیگر معتادان از انواع ترفند ها و شیوه ها برای کوچک نشان دادن مشکل اعتیاد خود یا توجیه آن استفاده می کند. همانطور که فرد معتاد به مواد مخدر درباره مصرف مواد به خود و دیگران دروغ می گوید، فرد معتاد به قمار نیز با خیره سری و سرسختی هر بار که از او درباره معتاد بودنش به قمار سئوال می شود با قاطعیت معتاد بودن و مشکلات خود را انکار و تکذیب می کند.

 

  • برای آگاهی و اطلاع بیشتر درباره روش های توجیه و انکار اعتیاد که افراد معتاد به آن ها متوسل می شوند لطفاً به قسمت بیماری اعتیاد   اعتیاد روانی  رجوع کنید:          

 

 

چرخه سوم – ناچاری و  درماندگی

  • مرحله درماندگی می تواند چندین سال طول بکشد یا خوشبختانه کوتاه باشد. در این مرحله فردی که به قمار اعتیاد پیدا کرده است به شدت در دام اعتیاد گرفتار شده است. سیستم احساس لذت و رضایت خاطر در مغز هر فرد معتادی، از جمله معتاد به قمار به شدت و به گونه ای خطرناک از حالت عادی و طبیعی خارج می شود. فرد معتاد به قمار به راحتی نمی تواند بین واقعیت، رویا و توهم تفاوت قایل شود و بیشتر وقت خود را صرف پیدا کردن پول برای قمار می کند و بی وقفه به قمار فکر می کند و ذهنش همیشه درگیر این رفتار بیمارگونه است. چنین فردی همیشه نگران آن است که چگونه و از کجا می تواند پول قمار خود را فراهم کند و روی چه چیزی شرط ببندد و کجا قمار کند. همیشه به این فکر می کند که چگونه می تواند دستگاه ها و کسانی را که با آن ها قمار می کند شکست دهد و پول کلانی برنده شود. به علت همین دلمشغولی ها فراوان و درگیری ذهنی و فکری، فرد قمار باز از دیگر مسایل و مسئولیت های زندگی غافل می ماند و زندگی شخصی و خانوادگی اش هر روز آشفته تر می شود. به علت دروغ گویی و نقش بازی کردن های طولانی در زندگی، به تدریج هم در محیط خانوادگی و هم محل کار با مشکل روبرو می شود و از همه مهم تر با مشکل روز افزون مالی روبرو می گردد. این احتمال وجود دارد که همسرش تهدید کند که در صورت ادامه دادن وی به قمار، او را ترک کند و مدیران محل کارش ممکن به علت رفتار و کردار نادرست و ناخوشایند فرد معتاد، علیه وی اقدام قانونی اتخاذ کنند و بانکی که وی در آن حساب دارد دیگر به وی هیچ نوع اعتبار و وامی پرداخت نکند. با اینکه ممکن است فرد معتاد به قمار از میزان مشکلاتی که با آن ها دست به گریبان است آگاه باشد و دیگر نتواند کوهی از مشکلاتی را که به علت قمار او را محاصره کرده اند، انکار و تکذیب کند. ممکن است که وی احساس گناه و شرمندگی کند و از رفتار و روشی که در پیش گرفته است متاسف باشد و افسوس بخورد اما چون قادر نیست دست از قمار بردارد، تنها راه چاره ای که برای احساس آرامش به ذهنش می رسد این است که به قمار ادامه دهد.

 

  • در مرحله درماندگی، رفتار فرد معتاد به قمار، باعث آسیب دیدن اعضای خانواده وی و دوستان و آشنایان او می شود. کسانی که به وی نزدیک تر هستند بیشتر آسیب می بینند و در این میان همسر فرد معتاد بیش از دیگران از آشفته شدن زندگی خانوادگی که شوهرش به بار آورده است رنج و عذاب خواهد کشید. همسر فرد معتاد که سال ها بدون نتیجه تلاش کرده است تا شوهر خود را از بیماری اعتیاد نجات دهد و مشکلاتی را که او به بار آورده است به نوعی برطرف کند یا روی آن ها سرپوش بگذارد، دیگر کاسه صبرش لبریز می شو و زندگی خود او غم انگیز و بی معنی می گردد. در این مرحله است که همسر فرد معتاد به این نتیجه می رسد که همه تلاش هایش برای جلوگیری از پاشیده شدن کانون خانواده هدر رفته است و اینکه شوهرش به هیچ چیز دیگر جز قمار عشق نمی ورزد. وی ممکن است برای سروسامان دادن زندگی خانوادگی، برای خود کار دومی پیدا کند تا بتواند بدهی هایی را که شوهرش به علت قمار بالا آورده است، پرداخت کند. همسر فرد معتاد ناچار می شود که در غیبت شوهر قماربازش که همه وقت و پول خود را صرف قمار می کند، به تنهایی بار و مسئولیت تربیت کودکان را بر عهده بگرد. احتمالاً وی مجبور می شود تا برای تامین هزینه زندگی و پرداخت بدهی های شوهرش پولی را که به خودش تعلق دارد هزینه کند و اگر مال و اموالی دارد آن ها را بفروشد تا از شوهرش که به علت قمار گرفتار مشکلات فراوان شده است حمایت کند. در بدترین حالت ممکن، همسر فرد معتاد به قمار، احتمالاً ناچار می شود تا به علت مشکلات مالی شدید که شوهر قماربازش به وجود آورده و خانواده خود را به خاک سیاه نشانده است، خانه محل زندگی خود و فرزندانش را نیر بفروشد و بی خانمان شود.

 

  • در بیشتر مواقع، همسر فرد معتاد به قمار بیش از خود وی از لحاظ عاطفی و احساسی رنج و عذاب می کشد چون وی مشکلی را که با آن دست به گریبان هستند مشاهده و عواقب و پی آمدهای آن را لمس و احساس می کند. همسر فرد معتاد به قمار که سال ها دروغ ها و ترفندهای شوهرش را شینده و دیده است، اغلب احساس می کنند که مورد خیانت قرار گرفته و نمی داند مشکلاتی را شوهر قمازبازش ایجاد کرده چگونه باید برطرف کند. همسران افراد معتاد به قمار، با آگاهی بیشتر از بلای خانمان سوز اعتیاد به قمار و عذابی که شوهرشان برای آن ها ایجاد کرده اند، از انواع ناراحتی های روانی رنج می برند و برای رهایی از مشکلات زندگی ممکن است که خودشان به نوعی دیگری از اعتیاد و برای مثال مصرف مواد مخدر یا مشروبات الکلی روی بیاورند تا اندکی تسکین و آرامش پیدا کنند و بتوانند زندگی را تحمل کنند.

 

  • فرزندان فرد معتاد به قمار نیز از اعتیاد والدین خود رنج می برند و زندگی آن ها آشفته می شود. آن ها به علت بزرگ شدن در محیطی ناامن و پر از جنجال، برای اینکه بتوانند زندگی را برای خود قابل تحمل کنند به روش ها و کارهای زیان آور روی می آورند. در بسیاری از مواقع فرزندان فرد معتاد به قمار خود به نوعی از اعتیاد دچار می شوند. در برخی از مواقع آن ها ترک تحصیل می کنند و در مواقعی نیز ممکن است عزم خود را جزم کنند و به امید سروسامان دادن به زندگی آشفته خانوادگی که والدین معتادشان باعث آن بوده اند به درس خواندن زیاد و موفقیت تحصیلی دست، پیدا کنند. افسردگی از جمله عوارض رایج در بین کودکانی است که یکی یا هر دو والدین آن ها به قمار اعتیاد دارند. چه فرزندانی که والدین آن ها با قمار اعتیاد داشته اند در آنیده به نوعی از اعتیاد از جمله مصرف مواد دچار شوند یا نشوند به هر حال زندگی در کنار والدین معتاد به قمار، سبب می شود تا کودکان در دوران بزگسالی رفتارهای زیانباری را که از والدین خود یادگرفته اند، تکرار کنند. بسیاری از کودکانی که والدین آن ها به قمار اعتیاد دارند از نوعی مشکل روانی یا شخصیتی رنج می برند. فرزندان این گونه خانواده ها به علت اطمینان نداشتن از آماده بودن غذا بر سر سفره و اینکه آیا والدینشان خواهند توانست شهریه مدرسه آن ها را پرداخت کنند و اینکه آیا سقفی بر بالای سرشان وجود خواهد داشت یا بی خانمان خواهند شد، همواره در تشویش و اضطراب به سر می برند. علاوه براین، به علت بزرگ شدن در محیطی آشفته و پرهیاهو، نمی دانند با پدر یا مادر معتاد به قمار خود که یک لحظه آن ها را غرق بوسه و محبت و مهربانی می کند و لحظه ای بعد با خشونت و پرخاشگری با آن ها برخورد می کند، چه رفتاری باید داشته باشند. فرزندان افراد معتاد به قمار در اغلب موارد از ناهنجاری وابستگی شدید به دیگران رنج می برند.

 

  • با ادامه آشفتگی و از هم گسیختگی اعضای خانواده فرد معتاد به قمار، پدر قمارباز، از دیگر اعضای خانواده می خواهد تا از وی بیش از پیش حمایت کنند. وی از دیگر اعضای خانواده می خواهد آنچنان رفتار کنند که گویی هیچ اتفاقی نیفتاده و همه چیز عادی است تا وی بتواند اعتیاد خود را همچنان انکار کند و به قماربازی غیر قابل کنترل خود ادامه دهد. فاجعه در این جاست که با وجود همه آشفتگی و بهم ریختگی زندگی خانوادگی، فرد معتاد به قمار همچنان تصور می کند که کنترل رفتار خود را در اختیار دارد. از آن مهم تر اینکه، وی فکر می کند که دیگران نیز باید بپذیرند که زندگی آن ها هیچ مشکلی ندارد و فرد معتاد کنترل رفتارش را در اختیار دارد. البته واقعیت درست برخلاف تصور فرد معتاد به قمار، است. فردی که به قمار اعتیاد پیدا کرده است به تنها چیزی که فکر می کند این است که چه زمانی باید قمار کند یا چه مبلغ باید شرط بندی کند چون وی کنترلی روی اعتیاد رفتاری خود ندارد. وی در واقع نمی داند که برای چه قمار می کند و تنها چیزی که وی را راضی و آرام می کند این است که به قمار ادامه دهد و نمی داند که چگونه می تواند دست از قمار بردارد.

 

  • در این مرحله از درماندگی روز افزون، فرد معتاد به قمار ممکن است به این فکر بیفتد که بهتر است برای پایان دادن به بدبختی ها و مصیبت هایی که دچار آن شده است به زندگی خود پایان دهد. خودکشی کردن در بین افراد مبتلا به بیماری اعتیاد به قمار، بسیار رایج است و تا کنون بسیاری از این گونه معتادان برای پایان دادن به رنج وعذاب خود، خودکشی کرده اند. در برخی از مواقع رویدادهای دردناکی همچون دستگیر شدن به علت بدهی های پرداخت نشده یا دیگر اقدامات خلاف قانون یا تلاش نا موفق برای خودکشی باعث می شوند تا فرد معتاد به قمار بر سر عقل بیاید و متوجه شود که چه بلایی بر سر خود و خانواده اش آورده است و به ماهیت خطرناک اعتیاد خود پی ببرد. این گونه تحول در زندگی فرد معتاد به قمار اغلب در زمانی اتفاق می افتد که همسر فرد معتاد شوهر خود را تحت فشار و منگه می گذارد و از وی می خواهد تا برای رهای خود و خانواده اش از بدبختی و درماندگی، دست از اعتیاد بردارد. همسر فرد معتاد ممکن است تهدید کند که دیگر حاضر به زندگی با او نیست و می خواهد طلاق بگیرد یا اینکه دیگر حاضر نیست از لحاظ مالی به وی کمک کند یا معتاد بودن او به قمار را از دیگران پنهان کند. در برخی از مواقع فرد معتاد با اکراه می پذیر تا برای درمان بیماری اعتیاد به قمار تحت درمان قرار گیرد یا اینکه برای مدتی دست از قمار بردارد. کنار گذاشتن قمار برای یک مدت از سوی فرد معتاد به قمار، قدم مثبتی محسوب می شود اما تا زمانی که فرد معتاد به این نتیجه نرسد که مشکلی که با آن سروکار دارد خانمان سوز است، احتمال اینکه از این بیماری اعتیاد بهبود پیدا کند بسیار ضعیف است. احتمال بهبودی از اعتیاد به قمار نیز همانند هر اعتیاد دیگری، زمانی بیشتر می شود که فرد به آخر خط رسیده باشد. اگر فرد قمارباز همچنان معتاد بودن خود به قمار را انکار کند یعنی ادعا کند که قدرت و اراده آن را دارد که قمار کردن را تحت کنترل خود درآورد یا آن را ترک کند، بعید به نظر می رسد که بتواند به مرحله از درماندگی و فلاکت رسیده باشد که بخواهد و بتواند خود را از این بیماری نجات دهد. وی ممکن است به اعضای خانواده و حتی خودش وعده و عید بدهد و چنان رفتار کند که گویی واقعاً قصد درمان و بهبودی از این اعتیاد را دارد اما واقعیت این است که او همچنان بر این باور است که می تواند اعتیاد خود را تحت کنترل درآورد و یافتن فرصت تازه برای رفتن به کازینو همه فکر او را به خود مشغول می کند. این احتمال نیز وجود دارد که وی برای مدت کوتاهی قبول کند که به علت اعتیاد به قمار دچار مشکل شده است و صادقانه می خواهد قمار را کنار بگذارد. اما پس از یک مدت، دوباره افکار اعتیادی و توجیه کردن و کوچک جلوه دادن عواقب و پی آمدهای اعتیاد به قمار، به سراغ او می آیند و او دوباره خود را فریب می دهد که مشکل اعتیادش چندان هم جدی نبوده و اینکه می تواند بار دیگر اما این بار با احتیاط بیشتر قمار را از سر بگیرد. این گونه است که وی پس از مدتی قمار را از سر می گیرد و چرخه ترک و شروع دوباره رفتار اعتیادی، آغاز می شود. این چرخه اعتیاد و بهبودی مدتی ادامه پیدا می کند و در این میان زندگی وی و خانواده اش و کارش همگی روز به روز آشفته تر می شود. افراد مبتلا به بیماری اعتیاد به قمار نیز مثل همه معتادان به مواد مخدر و مشروبات الکلی و دیگر انواع اعتیاد در نهایت به خاک سیاه می نشیند. زندان، موسسات بازپروری، بی خانمانی و تلاش برای خودکشی، در انتظار بیشتر کسانی است که به قمار اعتیاد پیدا می کنند. تا زمانیکه فرد معتاد به قمار دست از انکار اعتیاد و مشکلاتی که اعتیاد به قمار برایش ایجاد کرده است برندارد و به ناتوانی خود در برابر قمار اعتراف نکند، هر روز یک قدم به بدبختی و سیه روزی نزدیک تر می شود و سرانجام جان خود را نیز در راه قمار از دست می دهد.

 

  • برای اطلاع بیشتر در باره چرخه باطل اعتیاد، چه اعتیاد به مواد مخدر باشد چه اعتیاد رفتاری لطفاً به کتابچه : بیماری اعتیاد  چرخه اعتیاد   رجوع کنید

 

 

چرخه چهارم – افلاس یا بهبودی       

  • بیشتر معتادان به قمار، اغلب به مرحله بهبودی نمی رسند بلکه آنقدر به قمار ادامه می دهند که خانواده خود را از دست می دهند، بی خانمان می شوند یا به علت ارتکاب جرم برای پرداخت بدهی های خود، سرانجام سر از زندان در می آورند. در میان معتادان به قمار، هستند کسانی که انگار هرگز نشنیده اند که برای مشکل آن راه حلی وجود دارد و آن می توانند از این بیماری بهبود پیدا کنند. آن ها به هیچ وجه نمی دانند که قمار کردن غیر اختیاری، از جمله بیماری های رفتاری قابل اثبات توسط پزشکی است و برای بهبودی از آن راه حل و درمان وجود دارد. برخی از افراد معتاد به قمار به علت ناآگاهی از اینکه برای بیماری آن ها راه علاج و درمان وجود دارد، دست به خود کشی می زنند. اما حتی در مواردی نیز که یک فرد معتاد به قمار می داند که برای بهبودی از این بیماری رفتاری راه حل وجود دارد اما تا زمانی از عواقب و پی آمدهای اعتیاد خود به حالت درماندگی نرسد، حاضر نیست به طور جدی به بهبودی خود فکر کند. به همین علت است که فرد معتاد به اعتیاد تا زمانی که به آخر خط نرسیده و به اصطلاح به خاک سیاه ننشسته است به فکر بهبودی از این بیماری نمی افتند. معمولاً پس از رسیدن به آخر خط است که فرد معتاد، چه مرد باشد چه زن به این فکر می افتد که دست از انکار اعتیاد و بیماری رفتاری خود بر دارد و قبول کند که از مشکل اعتیاد به قمار رنج می برد. معتادان به قمار نیز همانند معتادان دیگر، نه فقط باید به این مرحله از حقارت و درماندگی برسند تا به شکست و ناتوانی خود در برابر این بیماری رفتار اعتراف کنند و بپذیرند که مشکل اعتیاد آن ها بزرگ تر و جدی تر از آن است که آن ها بتوانند با تکیه به اراده خود آن را شکست دهند، بلکه باید به این نتیجه برسند که برای غلبه بر این بیماری باید هرچه در توان دارند انجام دهند.

 

  • اعتراف کردن به ناتوانی برای دست کشیدن از قمار و احساس درماندگی به مشکلاتی که این اعتیاد رفتاری برایش ایجاد کرده است با توجه به لاف زدن و گزافه گویی درباره توانایی خود به کنترل رفتار اعتیادی، کار دشواری است و به همین علت نمی تواند باور کند که فرد دیگری ایده و اندیشه بهتری از وی برای مقابله با اعتیاد به قمار دارد. این احتمال وجود دارد که فرد معتاد به اعتیاد زمانی شخص ثروتمندی بوده و در هر کاری که در زندگی خود انجام می داده موفق می شده است. البته این احتمال نیز وجود دارد که فرد معتاد به قمار انسان کم درآمدی بوده اما زندگی خانوادگی بسیار خوبی داشته و در میان همکارانش به انسانی شریف و قابل احترام معروف بوده است. این شخص ممکن است از چنان موقعیتی برخوردار بوده که به همه دوستان و بستگان و آشنایان خود فخر می فروخته و به خود افتخار می کرده است. فرد معتاد به اعتیاد ممکن از چنان وضعیت مساعد و خوبی برخوردار بوده که به کسانی که به اندازه او در زندگی شخصی و خانوادگی و محیط کار موفق نبوده اند به دیده تحقیر نگاه می کرده است و آن ها را انسان هایی ضعیف و بی استعداد به حساب می آورده است. اما همین شخص به علت اعتیاد به مواد مخدر، اکنون در گوشه سلول خود نشسته و باید برای جرایمی که در طول سالیان دراز برای تامین پول مورد نیاز برای قمار مرتکب شده است، چند سال از عمر خود را در زندان بگذراند یا اینکه ممکن است در گوشه ای در بیمارستان روانی در تنهایی خود غرق شده باشد و به خودکشی و پایان دادن به زندگی خود فکر کند. فرد مبتلا به بیماری اعتیاد به قمار همانند همه معتادان دیگر ترجیح می دهد که همچنان در انکار باقی بماند و تصور کند که به تنهایی و اراده خود می تواند هر وقت که اراده کرد قمار کردن را کنترل یا آن را متوقف کند. برای چنین فردی اعتراف به شکست و باور کردن این موضوع که قمار کردن که زمانی مساله ای براق وقت گذرانی بود اکنون زندگی وی را فلج کرده است ، کار بسیار دشواری است. بسیاری از معتادان حتی تا روز مرگ خود نیز به انکار ادامه داده و حاضر نمی شوند به تباه شدن زندگی خود بر اثر اعتیاد به قمار اعتراف کنند چون اعتراف به معتاد بودن برایشان بسیار دردناک است و بسیاری از قمار بازان به اعتیاد خود ادامه می دهند و حاضر نمی شوند به درماندگی خود در برابر اعتیاد اعتراف کنند.        

 

  • با اینکه انکار کردن بخش مهمی از هر نوع اعتیاد به شمار می رود، اما انکار به معتاد بودن و مشکلاتی که این رفتار بیمار گونه ایجاد کرده است در بین معتادان به قمار بیش از دیگر معتادان است. علت انکار شدید معتاد بودن توسط کسانی که قمار زندگی آن را به تباهی کشیده این است که پزشکان و مراکز درمانی با انواع رایج تر و متداول تری از اعتیاد به مواد مخدر و الکل سروکار داشته اند و رفتارهای اعتیادی همچون قمار، تا چندی پیش اعتیاد به حساب نمی آمد. هنوز هم در برخی از جوامع قمار غیرارادی،    اعتیاد محسوب نمی شود و به همین علت راه درمان و مقابله ای برای بهبودی از آن تجویز نمی شود. همین موضوع باعث می شود تا کسانی که قمار مهم ترین دلمشغولی آن هاست و همه وقت، انرژی و پول خود را صرف قمار می کنند، خود را معتاد ندانند و معتاد بودن خود را انکار کنند. وقتی پزشکان و متخصصان، اعتیاد به قمار را بیماری به حساب نمی آورند چرا فردی که به این بیماری رفتاری مبتلا است خود را معتاد بداند؟ همین مساله باعث می شود که افراد معتاد به قمار به ندرت اعتراف کنند که دچار مساله ای به نام اعتیاد هستند چه رسد به اینکه بخواهند از این بیماری بهبود پیدا کنند.به همین علت آن ها به این عادت بیمارگونه خود ادامه می دهند و برای رفتار خود دلیل و منطق می آورند و کار خود را توجیه می کنند.

 

  • بهبودی از اعتیاد به قمار مثل بهبودی از دیگر انواع اعتیاد امکان پذیر است و اولین قدم در این راه اعتراف کردن و قبول کردن این واقعیت است که قمار کردن برای فرد قمار باز مشکلات فراوانی ایجاد کرده است. وقتی فرد معتاد به قمار واقعیت را بپذیرد و اعتراف کند که قمار کردن زندگی او را به تباهی کشانده است در آنصورت می تواند به یافتن راه چاره برای مشکل خانمان سوز خود، امیدوار شود. وقتی فرد معتاد به قمار اعتراف کند و بپذیرد که مشکل اعتیادش به حدی است که خودش به تنهایی و اراده شخصی نمی تواند آن را حل کند، راه برای کمک خواستن از دیگران هموار خواهد شد. امروزه به ویژه در کشورهای غربی مراکز تخصصی برای درمان و فراهم آوردن امکان بهبودی از بیماری اعتیاد به قمار وجود دارند. در محیط امن و بسته مراکز درمان اعتیاد به قمار، فردی که به این بیماری اعتیاد دارد به تدریج کنار گذاشتن قمار را تجربه می کند و بر خماری ترک اعتیاد به قمار غلبه می کند. اما بهبودی یافتن از اعتیاد به قمار همانند دیگر انواع اعتیاد، به این معنی نیست که این رفتار غیرارادی را برای مدت کوتاهی کنار بگذاریم بلکه اعتیاد چه به قمار باشد یا مواد مخدر، مشروبات الکلی یا پرخوری، اعتیاد های رفتاری یا اعتیاد به مواد، با چند روز پرهیز کردن و خودداری از رفتار بیمار گونه، برطرف نمی شوند بلکه نیاز به درمان دارند. اعتیاد به مواد مخدر یا قمار در واقع نشانه یک بیماری و ناهنجاری عمیق رفتاری است و اگر فرد معتاد به قمار می خواهد از چنگ این بیماری برای همیشه خلاص شود، نیاز به درمان طولانی مدت دارد.

 

  • با اینکه ممکن است بعضی از معتادان با گذراندن دوره درمان و بازپروری بتوانند با مشکل خماری مقابله و آن را تحمل کنند اما لازمه بهبودی از هر نوع اعتیادی این است که فردی که دوران بهبودی خود را می گذراند از تکرار رفتارهای قبلی خود یعنی کارهایی که در دوران اعتیاد انجام می داد، به صورت روز به روز، خودداری کند. با توجه به اینکه فرد در حال بهبودی، سال های طولانی در برخی از مواقع هر روز قمار کرده است، به همین علت، بهبودی یافتن از این اعتیاد رفتاری به زمان احتیاج دارد. رفتارها و عادت های اعتیاد گونه به علت تکرار به رفتار طبیعی وی برای تحمل و کنار آمدن با زندگی تبدیل شده است. فرد معتاد به قمار برای مقابله با مشکلاتی که قمار برایش ایجاد کرده است راه دیگری جز قمار کردن برای فرار از مشکلات زندگی هیچ راه دیگری جز قمار کردن نمی شناسد. وقتی در خانه با مشکلی روبرو می شود ، وقتی در محیط کار دچار مشکل می شود و زمانی که عواطف و احساسات آنچنان آزار دهنده می شود که طاقت و تحمل آن ها را ندارد، فرد معتاد برای فرار از این همه مسایل و مشکلات به قمار پناه می برد تا آرامش پیدا کند. با اینکه قمار کردن باعث می شود تا وی فقط بطور موقت و به ظاهر آرامش پیدا کند اما به هر حال به او کمک می کند تا برای چند ساعت هم که شده است غم و غصه زندگی و مشکلات را به دست فراموشی بسپارد. فرد چه به مواد معتاد باشد و چه قمار، با تکرار رفتار اعتیادی خود برای مدت کوتاهی از دست مشکلات فرار می کند اما وقتی مشکلات آنچنان زیاد می شوند که فرد معتاد دچار عذاب می شود و دیگر نمی تواند از عهده مشکلات و زندگی خود که به شدت آشفته شده است بر آید، به این فکر می افتد که برای زندگی خود راه جدید و تازه ای در پیش بگیرد. اما فرد معتاد باید بداند که بهبودی یافتن از بیماری اعتیاد فقط به کنار گذاشتن موقت رفتار اعتیادی یا مواد مخدر نیست بلکه فرد معتاد باید ابزار و منابع تازه ای پیدا کند تا بتواند با استفاده از آن به گونه ای سالم و منطقی با مشکلات زندگی کنار بیاید و برای حل آن ها تلاش کند.

 

  • ثابت شده است که برنامه های ۱۲ قدمی و جلسات مربوط به این برنامه ها یکی از موثرترین و کارساز ترین روش ها برای بهبودی از انواع اعتیاد هاست. با استفاده از برنامه های ۱۲ قدمی، تا کنون شمار بسیار زیادی از معتادانی که کاملاً از زندگی سیر و ناامید شده و احساس درماندگی می کردند ، از چنگ اعتیاد خلاص شده اند. به همراه برنامه ۱۲ قدم، انجمنی به نام معتادان گمنام به قمار وجود دارد که به بهبودی بسیاری از معتادان به قمار و سروسامان دادن به زندگی آن ها کمک کرده است. هر کسی که با مشکل اعتیاد به قمار دست به گریبان است و می خواهد از این بیماری بهبودی پیدا کند می تواند در این جلسات این انجمن ها شرکت کند. برای اعضا ی خانواده و دوستان فرد معتاد به قمار نیز انجمن جداگانه ای به نام قماربازان گمنام وجود دارد که به اعضای خانواده و دوستان فرد معتاد و به ویژه کسانی که علت وجود افراد معتاد به قمار در کنار خود رنج می برند، برنامه ای برای بهبودی ارایه می دهد. برنامه ۱۲ قدم برای معتادان به قمار که از برنامه ۱۲ قدمی معتادان به الکل الهام گرفته است ، برای رهایی و بهبودی افراد معتاد به قمار راه حل ارایه می دهد و به آن ها می آموزد که چگونه می توانند به صورت روز به روز با خودداری از تکرار رفتار اعتیادی خود از این بیماری بهبودی پیدا کنند. در برنامه های ۱۲ قدمی و جلسات معتادان گمنام یک شعار وجود دارد که می گوید: بهبودی فقط پاک شدن از اعتیاد نیست بلکه پاک ماندن است “. برنامه بهبودی، روی بهبودی روز به روز متمرکز است یعنی اینکه فرد معتاد به خود می گوید که من امروز رفتار اعتیادی خود را کنار می گذارم و به سراغ آن نمی روم. عمل کردن به این شعار یعنی پاک باقی ماندن روز به روز رمز موفقیت برنامه 12 قدم است. بسیاری از کسانی که در حال بهبودی بوده اند در نیمه راه دچار لغزش شده و بار دیگر اسیر دست اعتیاد شده اند. آن ها می دانند که اگر قمار نکنند زندگیشان از این رو به آن رو می شود و مشکلات آن ها از میان می رود اما به علت وقوع یک مشکل خاص یا دستخوش احساسات شدن، نمی توانند مشکل پیش آمده را حل کنند و به همین علت بار دیگر سراغ رفتار قدیمی خود یعنی قمار می روند. به همین علت است که برنامه های ۱۲ قدمی طوری طراحی شده است که علت و عامل اصلی بیماری اعتیاد را بهبود می بخشد و می توان از این برنامه برای بهبودی انواع اعتیاد ها چه اعتیاد رفتاری و چه اعتیاد به مواد استفاده کرد.برنامه های ۱۲ قدمی با مساله اصلی اعتیاد یعنی طرز فکر و باورهای فرد معتاد یعنی عواملی که باعث شده اند تا فرد به قمار یا دیگر انواع اعتیاد روی بیاورند، سروکار دارد.

 

  • این قدم ها را می توان به سه دسته و هدف مختلف تقسیم کرد: سه قدم اول به فرد معتاد کمک می کند تا دست از انکار بردارد و به نیرویی خارج از خود برای حل مشکلاتش متوسل شود. قدم چهارم تا نهم، ابزارهایی در اختیار فرد معتاد قرار می دهد تا مشکلات و مصائب گذشته را سروسامان دهد و راه را برای زندگی تازه هموار کند. قدم های ده تا دوازده، این امکان را فراهم می آورد که فرد معتاد بتواند به طور روز به روز زندگی عاری از اعتیاد را تجربه کند

 

  • برای آگاهی بیشتر درباره اهداف برنامه های ۱۲ قدمی لطفاً به کتابچه : بهبودی با ۱۲ قدم   رجوع کنید: 

 

 

 

سوالات و پیشنهادات

لطفا سوالات و یا نظرات خود در خصوص این مقاله را با ما در میان بگزارید. پاسخ شما به آدرس ایمیلی که وارد می کنید ارسال خواهد شد

آزمایش اعتیاد
آزمایش اعتیاد - تست اعتیاد - Addiction Test

آیا شما یک معتاد هستید؟

آزمایش خانواده معتادان
آزمایش اعضای خانواده معتادان - Addict's Family Test

آیا تحت تاثیر اعتیاد قرار گرفته اید؟

آزمایش حمایت ناسالم
آزمایش حمایت ناسالم - Enabler Test

آیا کمک شما به عزیز معتادتان درست است؟

آزمایش هم وابستگی
آزمایش هم وابستگی - Codependency test

آیا تحت تاثیر هم وابستگی قرار گرفته اید؟