جستجو

 

گروه های حمایت خانواده

کتاب خانواده معتادان

en


١٢- گروه های حمایت خانواده

 

بيماری اعتياد زندگی فرد معتاد و نزديكانش را به شدت آشفته و مختل می كند. گرچه ممكن است اعضای خانواده فرد معتاد تصور كنند كه اين فرد معتاد است كه نياز به کمک دارد، اما واقعيت اين است كه خود آنها نيز به شدت تحت تاثيراین بيماری قرار گرفته و برای التيام زخم های درونی خود و رها شدن از طرز فكر و رفتارهای ناسالم به كمك و حمايت نياز دارند. در اين قسمت اطلاعاتی در مورد نحوه کمک رسانی گروه های حمایت از خانواده معتادان، جهت کمک به آنها برای بهبود یافتن از تاثیرات بیماری اعتیاد ارائه شده است.

 

  • چرا اعضای خانواده معتادان به بهبودی نیاز دارند؟ 
  • گروه های حمايت از خانواده معتادان چیست؟
  • 12 قدم گروه های حمایت از خانواده معتادان

 

چرا اعضای خانواده معتادان به بهبودی نیاز دارند؟

  • کلیه کسانی که در کنار یک فرد معتاد زندگی کرده اند، به نحوی از  تاثیرات ویرانگر این بیماری آسیب دیده اند.  فرزندان افراد معتاد با مجموعه ای از مشکلات روحی از قبیل کمبود اعتماد به نفس، احساس گناه و شرم بزرگ می شوند. احتمال اینکه فرزندان این گونه افراد نیز معتاد شوند زیاد است، چون آنها در طول زندگی مشاهده کرده اند که والدینشان هنگام برخورد با مشکلات زندگی به مصرف مواد مخدر روی می آوردند؛ لذا آنها نیز همین روش را آموخته و  برای روبرو شدن با گرفتاری ها و مشکلات زندگی روش والدینشان را در پیش می گیرند. والدینی که فرزند معتاد دارند نیز از انبوهی از احساسات و حالت های آزار دهنده همچون خشم، گناه و سرخوردگی رنج می برند و در نتیجه زندگی آنها هم تحت تاثیر این احساسات با فلاکت و بدبختی همراه می شود. همینطور همسران افراد معتاد که هیچ امیدی به داشتن رابطه ای سالم و منطقی با همسر خود نداشته و به علت اینکه مجبور می شوند تا مسئولیت های بیشتری را در زندگی به عهده بگیرند، دچار فشار بیش از حد و مشکلات شدید روحی و روانی می شوند.  به طور کلی، زندگی در کنار یک معتاد با اضطراب و نگرانی، سردرگمی و آشفتگی به همراه است. اعضای خانواده برای اینکه بتوانند این سبک زندگی را تحمل کنند، مجبور می شوند تا هر کدام راه و روش خاصی را در پیش بگیرند که همین کار در نهایت آنها را از داشتن یک زندگی سالم و شاد محروم می کند. آنها به خاطر تمرکز بیش از حد روی رفتارهای فرد معتاد، و تلاش برای نجات دادن او از عواقب بیماری اعتیاد،  به طور ناخودآگاه زندگی شخصی و آسایش و آرامش خودشان را فراموش کرده و همه کار و زندگی خود را به مراقبت و حمایت از فرد معتاد  می پردازند، حمایت هایی که به علت ناآگاهی از طبیعت بیماری اعتیاد، هیچگونه تاثیر مثبتی نیز بر زندگی فرد معتاد و اعضای خانواده ندارد.   
  • پس از سال ها زندگی در کنار فرد معتاد، افکار، احساسات و رفتارهای اعضای خانواده نیز مغشوش و آشفته شده و ارتباط آنها با واقعیت های زندگی و قطع می شود. آنها فکر می کنند که اگر بیماری اعتید عزیز معتادشان درمان شود، همه مسائل و مشکلات آنها نیز حل خواهد شد، و همین امید از هر ترفند و ابزاری برای وادار کردن وی به پاک شدن استفاده می کنند.  آنچه که آنها ناخواسته و بدون اطلاع در حال انجام دادن آن هستند، در واقع وابسته کردن اوضاع و احوال زندگی خودشان به وضعیت فرد معتاد است. آنها در واقع بر اين باورند که تنها زمانی احساس خوشبختی خواهند كرد که عزیز معتادشان آنطور که آنها می خواهند به يك عضو سالم و مفيد برای خانواده تبديل شود. این طرز فکر نادرست و غير منطقی در واقع به این معنی است که آنها اختیار زندگی خود را به دست یک بیماری جنون آمیز و عذاب آور به نام اعتياد داده اند. آنها با داشتن چنين باوری در واقع از یک فرد بیمار انتظار دارند که سلامت خود را به دست آورد تا شما بعد از آن بتوانند از زندگی مورد علاقه شان بهره مند شوند. اين گونه افكار نادرست و غیر منطقی که حقیقتا نشانه تاثيرات زندگی کردن در کنار یک فرد معتاد می باشد، باعث شده است تا زندگی آنان نیز تحت تاثیر بیماری اعتیاد قرار گرفته و روند عادی آن مختل شود.
  •  اعضای خانواده به علت تصورات اشتباه و خیالپردازی های خود، تصور می کنند که برای بهتر کردن کیفیت زندگی خودشان، چاره ای جز نجات دادن فرد معتاد از بلاها و دردسرهایی که بر سر خودش می آورد ندارند. به همین علت همواره برای رهایی از عواقب  و مشکلات بیماری اعتیاد به او کمک می کنند، در حالی که این نوع کمک های آنها، به طور ناخواسته زمینه تشدید بیماری فرد معتاد را فراهم می آورد. اعضای خانواده فرد معتاد به جای اینکه با خود بطور معقول و منطقی فکر کنند و ببینند که آیا کمک های آنها واقعاً فایده ای به حال عزیز معتادشان داشته است یا نه، تلاش های خود را چندین  برابر می کنند و از روش ها و راهکارهای جدید استفاده می کنند تا وی را وادار به قطع مصرف مواد کنند. شما به عنوان اعضای خانواده یک معتاد، آیا تاکنون از خودتان پرسیده اید که تا چه حد تلاش های شما برای نجات او موثر بوده است؟  آیا محبت ها و تلاش های خیرخواهانه شما باعث شده است که عزیز معتادتان از مصرف مواد دست بردارد؟ اگرچه ممکن است وی بر اثر فشارهای شما برای مدت کوتاهی مصرف مواد را کنار گذاشته باشد، اما پس از مدتی دوباره مصرف خود را آغاز کرده است. در برنامه های 12 قدمی، به تکرار کردن یک کار اشتباه و تلاش برای گرفتن یک نتیجه متفاوت از این تلاش ها، “جنون” یا “نداشتن سلامت عقل” گفته می شود.  کاری که اعضای خانواده به امید آنکه فرد معتاد را وادار به قطع مصرف مواد نمایند نیز در واقع نوعی نداشتن سلامت عقل محسوب می شود چون آنها بارها و بارها رفتارهای خود را تکرار می کنند، بدون آنکه نتیجه مورد نظرشان را به دست بیاورند. ادامه کمک های ناسالم آنها به فرد معتاد نشان می دهد که اعضای خانواده نیز ارتباط خود را با واقعیت ها از دست داده اند و نمی توانند به درستی بین واقعیت و آنچه كه در آرزوی آنها است، تفاوت قائل شوند. واقعیت غم انگیز این است که هر چه اعضای خانواده بیشتر برای وادار کردن عزیز معتادشان به قطع مصرف مواد تلاش کنند، بیماری مرموز اعتیاد بیشتر زندگی خود آنها را تحت تاثیر قرار می دهد. اگر اعضای خانواده به این واقعیت پی ببرند که اعتیاد يك نوع بيماری است و این خود فرد معتاد است که باید برای پاکی، رفاه و آسایش خودش اقدام کند، در آن  می توانند از شر توهم کمک به فرد معتاد خلاص شده و به زندگی آشفته و پریشان خود سر و سامان دهند.
  • اعضای خانواده فرد معتاد باید این حقیقت را بپذیرند که زندگی در کنار یک معتاد به افکار و رفتار آنها نیز صدمه زده است و اگر آنها خواهان بهره مند شدن از یک زندگی بهتر و سالم تر هستند، می بایست از برنامه های 12 قدمی حمایت از خانواده های معتادان استفاده کرده، و چه عزیز معتادشان به مصرف مواد ادامه دهد، یا اینکه اعتیاد خود را ترک کند، آنها مسیر بهبودی خود را ادامه دهند.  اعتیاد یک بیماری خانوادگی است؛ سال ها تحمل فشار و اضطراب ناشی از زندگی در کنار یک فرد معتاد، ممکن است وضعیت روحی و روانی اعضای خانواده را، از شرایط خود فرد معتاد نیز به مراتب وخیم تر کرده باشد. واقعیت تلخ این است که فرد معتاد با فرو رفتن در خلسه و نشئگی ناشی از مصرف مواد مخدر، اصولاً نمی داند که اعتیاد وی چه مشکلات و بلاهایی بر سر خود و یا اطرافیانش آورده و لذا آنچنان اسیر فشارهای روحی و روانی نمی شود، اما اعضای خانواده که چاره ای جز تحمل کردن مشکلات نداشته و هیچ تکیه گاهی نیز برای به دست آوردن آرامش و فراموش کردن این گرفتاری های ندارند،  اثرات ویرانگر و هولناک بیماری اعتیاد را مشاهده کرده و از لحاظ روحی و روانی به شدت آسیب می بینند. حتی اگر فرد معتاد خانواده مصرف مواد را قطع کرده و در حال بهبودی باشد، باز هم اعضای خانواده تحت تاثیر آسیب های روانی و عاطفی به جای مانده از دوران مصرف فرد معتاد باقی خواهند ماند. تا زمانی که اعضای خانواده نپذیرند که زندگی خود آنها نیز تحت تاثیر بیماری اعتیاد قرار گرفته است و برای بهبودی به راهکاری همچون برنامه 12 قدم نیاز دارند، بدون شک  به همان زندگی عذاب آور و ناسالمی که طی سال های طولانی به آن عادت کرده اند ادامه خواهند داد.  وابستگی متقابل یا هم وابستگی، عارضه ای است که کسانی که در کنار فرد معتاد زندگی کرده و با او یک رابطه عاطفی و احساسی دارند، به آن دچار می شوند. بروز این ناخوشی بدین شکل است که نزدیکان فرد معتاد نیز رفته رفته تحت تاثیر بیماری اعتیاد قرار می گیرند، ولی آشفتگی و درماندگی خود را به مصرف مواد توسط فرد معتاد ارتباط می دهند. آنها تصور می کنند که اگر فرد معتاد مصرف مواد مخدر و اعتیاد خود را ترک کند، آنها نیز از احساسات ناخوشایند و عذاب آوری که گرفتار آن هستند، نجات خواهند یافت. ولی متاسفانه واقعیت این است که حتی در صورت  پاک شدن و بهبودی عزیز معتادشان، آنها بازهم از احساسات بد و ناخوشایندی که گرفتار آن هستند، رنج می کشند.
  • شاید برای اعضای خانواده، پذیرفتن این واقعیت که آنها نیز تحت تاثیر بیماری اعتیاد قرار گرفته و به بهبودی نیاز دارند دشوار باشد. آنها بر این باورند که این یکی از عزیزانشان  بوده که معتاد است و آنها افراد سالمی هستند که تلاش  کرده اند تا به عضو بیمار خانواده کمک کنند و بنابراین هیچ مشکلی ندارند. اما باید بدانند که بیماری اعتیاد حالت واگیردار و مسری داشته و خواه ناخواه اطرافیان فرد معتاد را نیز تحت تاثیر قرار داده و به گونه دیگری بیمار می کند. ماهیت بیماری اعتیاد نیز به گونه ای است که هم خود فرد معتاد و هم اطرافیان و نزدیکان او، آن را انکار کرده و نمی پذیرند که بیماری اعتیاد طرز فکر و رفتار آنها را از حالت عادی خارج کرده است. اعضای خانواده وانمود می کنند که افرادی سالم و منطقی هستند و به هیچ وجه حاضر نیستند بپذیرند که خودشان هم قربانی بیماری اعتیاد شده اند. اما این یک واقعیت ساده و انکار ناپذیر است که زندگی کردن در کنار یک فرد معتاد، در نهایت باعث می شود تا رفتار و افکار اعضای خانواده او نیز تحت تاثیر این بیماری قرار گیرد. هیچ کس نمی تواند در خانه ای زندگی کند که در آن یک فرد معتاد هر روز آشوب و غوغای تازه ای ایجاد کرده و ادعا کند که  از لحاظ روحی و روانی آسیبی به او وارد نشده و از اضطراب و آشفتگی افکار رنج نمی برد. در بیشتر اوقات اعضای خانواده برای اینکه بتوانند رفتار جنون آمیز و آزار دهنده عزیز معتادشان را تحمل کنند و از فروپاشی کانون خانواده و به خطر افتادن جان خودشان جلوگیری کنند، مجبور می شوند تا خودشان هم رفتارهای ناسالم و غیرمنطقی در پیش بگیرند. در قدم دوم گروه های حمایت از خانواده های معتادان شرح مبسوطی از این نوع رفتارهای غیر عاقلانه  ای که اعضای خانواده انجام می دهند، آمده است. آنها با کارکرد قدم دوم یاد می گیرند تا افکار، احساسات و رفتارهای خود را هرچه بیشتر از بیماری اعتیاد عزیز معتادشان جدا نمایند. آنها قبل از هر کاری تلاش می کنند تا از یک نیروی بالاتر از خودشان (خداوندی مهربان، بدانگونه که او را درک می کنند) راهنمایی و کمک بگیرند. بدین ترتیب اشتباهات و کارهای غیر منطقی آنها کمتر و کمتر شده و در نتیجه احساسات بد و ناخوشایند از آنها دور می شود. آنها یاد می گیرند که بهبودی یک فرایند است و در نتیجه با صبر و حوصله، نظاره گر رشد و بالندگی احساسی خود می شوند.
  • می توان امیدوار بود که اعضای خانواده روزی از حالت انکار بیرون آمده و بپذیرند که زندگی آنها نیز به دلیل قرار گرفتن در کنار فرد معتاد مختل شده است. اعضای خانواده فرد معتاد پس از اعتراف به عذاب آور بودن زندگی در کنار فرد معتاد و پذیرفتن این واقعیت که نمی توانند عزیز معتادشان را به قطع مصرف مواد وادار کنند، می توانند برای تسکین درد ها و رنج های درونی خودشان اقدام کنند. بدین منظور، بهترین و موقر ترین روشی که در اختیار آنان فرار دارد، کارکردن 12 قدم حمایت از خانواده معتادان می باشد.  اعضای خانواده افراد معتاد با شرکت در جلسات رایگان و محرمانه گروه های 12 قدمی حمایت از خانواده ، چشمان خود را بر روی واقعیت ها باز نموده و  متوجه می شوند که زندگی آنها چگونه بر اثر بیماری اعتیاد عزیز معتادشان غیر قابل اداره شده است و به یافتن راه حلی برایتسکین زخم های درونی خود و رها شدن از تاثیرات بیماری اعتیاد ، امیدوار خواهند شد.

 

گروه های حمايت از خانواده معتادان چیست؟

  • از همان ابتدای به وجود آمدن انجمن الکلی های گمنام و برنامه 12 قدم در سال ١٩٣٤ میلادی، مشخص شد که اعضای خانواده افراد معتاد به مشروبات الکلی نیز مانند خود الکلی ها برای رهایی از تاثیرات این بیماری در زندگیشان، به بهبودی نیاز دارند. در ابتدا این انجمن تنها به اعضای خانواده افراد معتاد به الکل محدود می شد، اما حدود ٢٠ سال بعد انجمن های ویژه معتادان به مواد مخدر NA  نیز تشکیل شد. به مرور زمان و با پدید آمدن و شناسایی انواع مختلف اعتیاد های مصرف و اعتیادهای رفتاری همچون  اعتیاد به قمار و اعتیاد به سکس یا روابط جنسی، گروه های تازه ای نیز برای حمایت از اعضای خانواده کسانی که از این گونه اعتیاد ها در عذاب بودند تشکیل شد.  همه گروه های حمایت از خانواده معتادان، با وجود تفاوتی که در شکل و نوع اعتیاد وجود دارد، در اصل برای حمایت از اعضای خانواده هایی ایجاد شده اند که به علت همزیستی با فرد معتاد، زندگیشان عذاب آور و غیر قابل اداره شده است. در این گروه ها آنها می توانند با استفاده از ابزارهای برنامه 12 قدم ، از تاثیرات و عوارض بیماری اعتیاد خلاص شده و به سمت یک زندگی بهتر و سالم تر گام بردارند. دو انجمن بزرگ حمایتی برای اعضای خانواده معتادان به مواد مخدر و الکلی ها به نام های نارانان و الانان نیز وجود دارند که هدفشان کمک به خانواده های این عزیزان می باشد. 
  • کلیه خدمات همه گروه های حمایت از اعضای خانواده معتادان، رایگان بوده و خود اعضا و شرکت کنندگان هستند که این گروه ها را سازماندهی و هدایت می کنند؛ لذا چنین جلساتی در بسیاری از نقاط جهان برگزار شده و برای همگان قابل دسترسی است.  اصولاً در ابتدای هر یک از جلسات گروه حمایت از خانواده معتادان، مطالبی از نشریات و نوشته های مربوط به برنامه 12 قدم خوانده می شود و سپس یکی از اعضای گروه برای ایجاد همسانی و امیدواری در میان دیگر اعضای گروه، اقدام به بازگو کردن تجربیات خود می نماید که در انجمن ها به این کار مشارکت کردن گفته می شود. بعد از آن سایر اعضای جلسه نیز می توانند در صورت تمایل و به صورت داوطلبانه اقدام به مشارکت و بازگو کردن تجربیات و دانسته های خود بکنند. همه جلسات انجمن ها به صورت گمنام برگزار می شود يعنی نيازی نيست كه شما نام خانوادگی يا هر نوع اطلاعات ديگری درباره خودتان را در اختيار ديگر اعضای جلسه  قرار دهيد. اما در صورت تمایل خودتان و برای به دست آوردن یک احساس بهتر، می توانید به بیان احساسات خود با دیگران پرداخته و در باره تجربیات شخصی خودتان برای سایر اعضای گروه صحبت کنید. يكی از اصول حاكم بر جلسات که به شدت بر روی آن تاکید می شود محرمانه بودن و حفظ اسرار یکدیگر است. در پایان هر جلسه به شركت كنندگان یادآوری می شود تا از بازگو كردن هر آنچه که در جلسه شنيده اند، حتی  برای كسانی كه در جلسه نيز حضور داشته اند خودداری کنند. با توجه به اينكه گروه های حمايت از خانواده معتادان براساس سنت های دوازده گانه اداره می شوند، فضای مناسبی را در اختيار شركت كنندگان قرار می دهد تا با احساس امنيت، تجربيات زندگی خود و اينكه چگونه تحت تاثير عواقب بيماری اعتياد قرار گرفته اند را با دیگران در میان بگذارند.
  • برای کسب آگاهی و اطلاعات بیشتر درباره چگونگی برگزاری جلسات 12 قدمی لطفاً به قسمت فرمت جلسات مراجعه کنید.
  • جلسات گروه های حمایت از خانواده معتادان در همه نقاط دنيا بطور رایگان برگزار می شود و انواع حمایت ها و راهنمایی ها به زبان های مختلف به اعضای خانواده معتادان ارائه می شود. با شركت در جلسات اين گروه ها متوجه خواهید شد كه اعضای خانواده های ديگر نيز با مشكلات و مسائلی شبيه مشكلات شما روبرو هستند و بسیاری از آنها نیز توانسته اند با کارکردن برنامه 12 قدمی راه حلی برای روبرو شدن و برطرف کردن مشکلاتشان پیدا  کنند. اين احتمال وجود دارد كه شما تصور كنيد مشكلات و بحران هایی كه بر اثر سال ها زندگی در كنار فرد معتاد با آنها رو به رو شده اید، حالت غيرعادی داشته باشد و از اين بابت احساس خجالت و شرمندگی كنيد. اما با شركت در جلسات گروه های حمايت از خانواده معتادان خواهيد ديد كه عده زيادی از همان مشكلاتی كه شما در عذاب هستید رنج می برند. آشنایی با اين گونه افراد به شما كمك خواهد كرد تا از انزوا و زندانی كه سال ها خود را در آن گرفتار کرده اید خلاص شويد. با حضور در این جلسات و گوش دادن به سخنان کسانی که سرنوشتی مشابه شما داشته اند به تدریج احساس گناه و شرمندگی شما از میان می رود. صحبت کردن به صورت آزاد و صادقانه درباره مسائل و مشکلات زندگی در کنار یک فرد معتاد ، – احتمالا برای نخستین بار-  باعث می شود تا شما احساس آرامش و راحتی کرده و از رنج و عذاب شما کاسته شود؛  چون با کسانی هم صحبت شده و درد دل خواهید کرد که در وضعیتی مشابه وضعیت شما قرار دارند و حرف های شما را به خوبی درک می کنند. وقتی اعضای خانواده معتادان دور هم جمع می شده و در یک جلسه شرکت می کنند از یک قدرت خارق العاده برخوردار می شوند چون نیروی گروه این شهامت و ایمان را به اعضا می دهد تا دیدگاه واقع بینانه تری درباره مشکلات زندگی به دست بیاورند و در نتیجه هم به خودشان و هم به عزیز معتادشان بهتر و موثرتر کمک کنند. البته باید اعتراف کرد که تغییر دادن افکار و رفتارهایی که ما سال ها به آنها عادت داشته ایم کار چندان ساده ای نیست. افکار مغشوش و رفتارهای دیوانه وار ناشی از زندگی در کنار فرد معتاد در وجود ما ریشه دوانیده است و ما نمی توانیم به سادگی آنها را کنار بگذاریم. با کارکرد برنامه 12 قدم، به تدریج طرز فکر و رفتار اعضای خانواده معتادان تغییر کرده و شکل سالم تر و واقع بینانه تری به خود می گیرد. بهبودی از تاثیرات اعتیاد بر زندگی؛ روال خاصی داشته و کاری زمان بر است. اعضای خانواده معتادان با شرکت در جلسات گروه و کارکرد قدم ها متوجه خواهند شد که کیفیت زندگی آنها هر روز بهتر و بهتر می شود و آنها به تدریج از عوارض عذاب آور زندگی در کنار یک فرد معتاد رها می شوند. همچنین اعضای این گروه ها  به عنوان بخشی از برنامه بهبودی خود، سعی می کنند تا این راه حل بهبودی که خودشان با استفاده از آن  توانسته اند از اثرات بیماری اعتیاد عزیز معتادشان بهبود یابند را به طور رایگان و با عشق و علاقه به دیگران انتقال دهند. آنها تلاش می کنند تا نیرو، امید و تجربه خود را در اختیار سایر کسانی که در معرض بیماری اعتیاد عزیزشان قرار گرفته اند بگذارند. قدم دوازدهم انجمن حمایت از خانواده می گوید: ” با بیداری روحانی حاصل از برداشتن این قدم ها، کوشیدیم تا این پیام را به دیگران برسانیم و این اصول را در تمام امور زندگی خود به اجرا درآوریم.”
  • انجمن های حمایت از خانواده معتادان، از برنامه  12 قدمی الکلی های گمنام الگو برداری شده است. به جز قدم اول که به نوع اعتیاد مربوط می شود، سایر قدم ها دقیقا مشابه  قدم های برنامه الکلی های گمنام است. در قدم اول بر این نکته تاکید می شود که اعضای خانواده در برابر بیماری اعتیاد عاجز هستند و زندگیشان به خاطر تاثیرات این بیماری غیر قابل اداره شده است. هر چند باور کردن این موضوع بسیار دشوار است، اما پذیرفتن این واقعیت ساده که اعضای خانواده هیچ قدرت و یا کنترلی بر بیماری اعتیاد ندارند،  به  اعضای خانواده این شهامت را می دهد که محدودیت ها و ضعف های خود در این زمینه را پذیرفته و در نتیجه همه تمرکز و تلاششان را در راه بالا بردن کیفیت و مراقبت از زندگی خودشان صرف کنند. همان طور که قدم اول به شما پیشنهاد می کند، با پذیرش این نکته که در برابر بیماری اعتیاد عاجز هستید، به این نتیجه خواهید رسید که زندگی خودتان را با تلاش های بیهوده و بی سرانجام برای کنترل فرد معتاد، به تباهی کشانده اید. موضوع جالب توجه اینکه با تسلیم شدن و پذیرفتن این واقعیت که شما در برابر بیماری اعتیاد قدرتی ندارید و در ضمن نمی توانید عزیز معتادتان را نیز کنترل کرده و او را به قطع مصرف مواد وادار کنید، در واقع اولین قدم را برای پایان دادن به شرایط نابسامان خود برداشته اید. شما متوجه خواهید شد که ادامه دادن به این توهم که قادر هستید یک  انسان دیگر یا اعتیاد او را کنترل کنید کار بیهوده و بی نتیجه ای است که تنها باعث می شود تا قدرت کنترل زندگی خودتان را نیز به تدریج از دست بدهید. این گونه تلاش ها در نهایت با شکست روبرو می شوند، و آن هنگام است که تازه شما عزیز معتادتان را مقصر دانسته و اقدام به سرزنش کردن او می کنید. اما زمانی که کارکردن قدم های  دوازده گانه را شروع می کنید، به هیچ عنوان تا این حد  تحت تاثیر رفتار های فرد معتاد قرار نمی گیرید و اجازه نمی دهید که وی شکل و کیفیت زندگی شما را تعیین کند، چون او یک بیمار است و هیچ  کنترلی روی بیماریش ندارد. از این مرحله به بعد است که  شما وابستگی عاطفی به فرد معتاد را کنار گذاشته و علیرغم اینکه کماکان او را دوست دارید و آرزوی بهبود یافتن او را در سر می پرورانید،  اما دیگر زندگی خود را در راه درمان اعتیاد یا نجات دادن او از مسکلاتی که ایجاد کرده است  صرف نمی کنید و دیگر به وی اجازه نمی دهید که اراده و خواست خودش را به شما تحمیل کند. با کارکردن قدم های دوازده گانه متوجه خواهید شد که با وجود زندگی در کنار فرد معتاد، می توایند بدون اضطراب مداوم و ترس از آینده، خودتان یک زندگی آرام، آسوده و لذت بخش داشته باشید.
  • گروه های 12 قدمی حمایت از خانواده معتادان، بسیار انعطاف پذیر هستند و همه رهنمود های خود را به صورت پیشنهاد ارائه می دهندنه قاعده و قانون خاصی وجود دارد که باید از آنها پیروی شود، و نه انجام دادن برنامه 12 قدمی سبک و روش بخصوصی دارد. هر یک از اعضای خانواده با توجه به وضعیت روحی – روانی و برداشت های شخصی خودشان این قدم ها را تعبیر و تفسیر کرده و در مورد خودشان به کار می بندند. هیچ جدول و برنامه زمانی خاصی برای کارکردن این دوازده قدم وجود ندارد و هر یک از از اعضای گروه خودشان تصمیم می گیرند که هر یک از قدم ها را برای چه مدتی کار کنند. در جلسات گروه های حمایت از خانواده، اعضا می توانند برای خودشان يك راهنما پیدا کنند. راهنما فردی از اعضای با سابقه گروه است که به طور رایگان و داوطلبانه؛ مسئولیت کمک کردن به شما را بر عهده گرفته و تجربیات خود از گارکرد این 12 قدم را به شما انتقال می دهد. رابطه ای که بین شما و راهنمایتان ایجاد می شود به هیچ وجه جنبه رسمی یا اداری ندارد و رابطه ای بسیار آسان و قابل انعطاف است.با راهنمایی و حمایت های راهنما، اعضای خانواده کارکردن برنامه 12 قدمی را برای بهبودی خود از عواقب بیماری اعتیاد آغاز می کنند. قدم های دوازده گانه را باید به ترتیب کار کرد چون نظم و ترتیب آنها دارای دلیل و منطق خاصی است. در هر قدم یک مشکل مورد بررسی قرار گرفته و راه حل آن نیز ارائه می شود. این قدم ها ریشه در اصولی روحانی دارند که از شما می خواهند تا به وجود یک نیروی برتر و قوی تر ازخودتان ایمان و باور داشته باشید. گفته می شود تا زمانی که شما تصور کنید شما تنها ناجی برای بهبود یافتن عزیزتان هستید، نمی توانید از چنگ تاثيرات بیماری اعتیاد بر زندگیتان رها شويد. البته هر یک از اعضای گروه درک شخصی خود از نیروی برتر را دارد، چراکه برنامه 12 قدم یک برنامه مذهبی نیست. زمانی که در قدم اول به ناتوان بودن خودتان اعتراف کرده و به وجود یک نیروی برتر ایمان آوردید، در واقع سفر خود به سمت رهایی از اثرات بیماری اعتیاد، و دستیابی به یک زندگی آزاد و جدید را پایه گذاری کرده اید. قدم های بعدی در واقع ابزارهایی برای تسکین دادن رنج ها و زخم های درونی ناشی از بیماری اعتیاد یکی از عزیزانتان را در اختیار شما قرار خواهند داد. با كاركرد 12 قدم، اعضای خانواده فرد معتاد به آسيب شناسی بيماری اعتياد در محيط خانه می پردازند و علل و عواملی كه باعث شده اند تا كانون خانواده آنها ازهم متلاشی شود را ريشه يابی و درمان می كنند.  با کارکرد 12 قدم، آنها  به تدريج اختيار خود، و زندگی خانوادگی خود را به دست گرفته و برای بالا بردن كيفيت زندگی خودشان تلاش می كنند. با شركت در جلسات گروه و كاركردن 12 قدم، اعضای خانواده معتادان ياد خواهند گرفت که مسئوليت افكار و واكنش های جنون آميز خود در  برابر رفتارهای عذاب آور عزيز معتادشان را  بر عهده بگيريد و به جای تلاش برای ايجاد تغيير در رفتارهای او،  ديدگاه خودشان در قبال زندگی را تغيير دهند. و سرانجام ياد خواهند گرفت كه فقط با در اختیار داشتن شناخت صحيح و کامل از بيماری اعتياد و اعتراف به ناتوانی در تغيير دادن فرد معتاد است كه می توانند زندگی شادتر و آسوده تری داشته باشند.
  • يكی از مهم ترين اصول رايج در گروه های حمايت از خانواده معتادان اين سه واقعیت است که:  “من باعث معتاد شدن كسی نشده ام،  من نمی توانم اين بيماری را درمان كنم، و من قادر به كنترل اين بيماری نيستم”. اعضای خانواده فرد معتاد می تواند برای بهبودی خود از عواقب بيماری اعتياد عزيز معتادشان اين سه عبارت را سر لوحه زندگی خود و الگویی برای برخورد  با عزيز معتادشان قرار دهند. علت اهميت اين سه عبارت در اين است كه تقريباً همه كسانی كه در كنار يك فرد معتاد زندگی كرده اند، عقایدی دقیقا خلاف آن داشته اند و اکثرا بر این باور بوده اند که  می توانند بيماری اعتياد فرد معتاد را كنترل کرده و یا او را وادار به قطع مصرف مواد کنند. با کارکرد 12 قدم و گام برداشتن در مسیر بهبودی، آنها به این نتیجه خواهند رسید که معتاد شدن عزیزشان  تقصیر هیچ کس نیست و هیچ کس به غیر از خود او نمی تواند کاری برای بهبودیش انجام دهد. با آنکه پذیرفتن این واقعیت بسیار تلخ است اما اعضای خانواده را از احساس گناه، شرمندگی  و مسئولیت خلاص می کند. هنگام قدم برداشتن در مسیر بهبودی، اعضای خانواده یاد می گیرند که توجه خود را روی نجات دادن و مراقبت از زندگی خودشان متمرکز کنند و سرنوشت عزیز معتادشان را به نیرویی که بی نهایت بزرگتر و قوی تر از آنها است بسپارند. این روشی است که در گروه های حمایت از اعضای خانواده معتادان پیشنهاد می شود، گروهی که هیچکس به اندازه اعضای آن در  زمینه چگونگی برخورد با معتادان تجربه و مهارت ندارد. تجربه نشان داده است زمانی که بسیاری از خانواده های در حال بهبودی، از تلاش برای  وادار کردن عزیز معتادشان به ترک اعتیاد، دست کشیده، به  محدودیت های خود در این زمینه اعتراف کرده ، و تمرکز خود را روی زندگی خودشان متمرکز کرده اند، فرد معتاد نیز شانس بیشتری برای بر عهده گرفتن مسئولیت بیماری خود و اقدام کردن برای بهبودی به دست آورده است.این معجزه ای است که تا کنون بارها و بارها اتفاق افتاده است. وقتی اعضای خانواده، فرد معتاد را به حال خود رها کرده و سرگرم بهبودی خودشان می شوند، بخت و اقبال به آنها روی آورده و نه تنها شاهد پاک شدن وی می شوند بلکه زندگی خودشان نیز آنچنان دستخوش تغییر می شود که حتی تصور آن را نیز نمی کردند.  البته باید به خاطر داشت که بهبودی از اثرات و عواقب بیماری اعتیاد یک فرایند است و یاد گرفتن و عادت کردن به رفتار و افکار سالم به زمان و صبر و حوصله نیاز دارد.

 

 

12 قدم گروه های حمایت از خانواده معتادان

آنچه در این قسمت می خوانید یک نمونه کلی از قدم های 12 گانه گروه های حمایت از خانواده معتادان می باشد که برای آگاهی و آشنا ساختن شما با ابزارها و رهنمودهای این انجمن ها، در راستای ارائه برنامه بهبودی از تاثيرات ويرانگر اعتياد در زندگی اعضای خانواده پيشنهاد شده است:  

 

۱) ما اقرار كرديم كه در مقابل اعتیاد (اعتیاد های مواد مصرفی و یا اعتیادهای رفتاری) عاجزيم و زندگيمان غيرقابل اداره شده بود.

۲) به اين باور رسيديم كه يك نيروی برتر می تواند سلامت عقل را به ما باز گرداند.

۳) تصميم گرفتيم كه اراده و زندگی مان را به مراقبت خداوند، بدان گونه كه او را  درك كرده ايم، بسپاريم.

۴) يك ترازنامه اخلاقی بی باكانه و موشكافانه از خود تهيه كرديم.

۵) چگونگی دقيق خطاه های خود را به خداوند، خود و يك انسان ديگر اقرار كرديم.

۶) آمادگی كامل پيدا كرديم كه خداوند كليه نواقص شخصيتی ما را برطرف كند.

۷) با فروتنی از او خواستيم كمبودهای اخلاقی ما را برطرف كند.

۸) فهرستی از تمام كسانی كه به آن ها صدمه زده بوديم تهيه كرده و خواستار جبران خسارت از تمام آن ها شديم.

۹) به طور مستقيم در هر جا كه امكان داشت از اين افراد جبران خسارت كرديم، مگر در مواردی كه اجرای اين امر زيان مجددی به ايشان و يا ديگران وارد نماید.

۱۰) به تهيه ترازنامه شخصی خود ادامه داديم و هرگاه در اشتباه بوديم فوراً به آن اقرار كرديم.

۱۱) از راه دعا و مراقبه خواهان ارتقاء رابطه آگاهانه خود با خداوند، بدان گونه که او را درک می کردیم شده و فقط جویای آگاهی از اراده او برای خود و قدرت اجرایش شدیم.

۱۲) با بيداری روحانی حاصل از برداشتن اين قدم ها، کوشیدیم اين پيام را به دیگران برسانيم و اين اصول را در تمام امور زندگی خود به اجرا در آوريم.

 

  • برای کسب اطلاعات بیشتر درباره اهداف اصلی برنامه های 12 قدمی حمایت از خانواده لطفاً به قسمت فهرست انجمن ها رجوع کنید.
  • برای کسب اطلاعات بیشتر درباره بعضی از جلسات و انجمن های حمایت از خانواده که در گوشه و کنار جهان به زبان فارسی برگزار می شوند، لطفاً به قسمت جلسات فارسی زبان رجوع کنید.

سوالات و پیشنهادات

لطفا سوالات و یا نظرات خود در خصوص این مقاله را با ما در میان بگزارید. پاسخ شما به آدرس ایمیلی که وارد می کنید ارسال خواهد شد

آزمایش اعتیاد
آزمایش اعتیاد - تست اعتیاد - Addiction Test

آیا شما یک معتاد هستید؟

آزمایش خانواده معتادان
آزمایش اعضای خانواده معتادان - Addict's Family Test

آیا تحت تاثیر اعتیاد قرار گرفته اید؟

آزمایش حمایت ناسالم
آزمایش حمایت ناسالم - Enabler Test

آیا کمک شما به عزیز معتادتان درست است؟

آزمایش هم وابستگی
آزمایش هم وابستگی - Codependency test

آیا تحت تاثیر هم وابستگی قرار گرفته اید؟